رويكردهاى تعامل با ميراث در شعر معاصر عراق
دكتر على افضلى « 1 »
چكيده
شعر معاصر عراق ، همواره مناسبترين جايگاه براى بازتاب جدال هميشگى ميراث بازمانده از سنّت و مدرنيته بوده است . شاعران بزرگ دوره معاصر عراق ، در نوآورىهاى ادبى خويش ، به ميراث سنتى فرهنگ عربى و عراقى ، توجهى ويژه نشان دادهاند . رويكردهاى تعامل شاعران با پديده ميراث در دو شيوه كلى قابل تلخيص است : اول ، تعامل با ميراث به عنوان يك پديده گذرا در قصيده و دوم ، تعامل با ميراث به عنوان پديدهاى ادبى و هنرى در قصيده . در شيوه اول ، شاعران شيوههاى متعددى از جمله به كارگيرى صنايع ادبى همچون تشبيه ، اقتباس ، تضمين و تصوير ميراث با ذكر وقائع مهم تاريخى را سرلوحه كار خود قرار دادند . در شيوه دوم ، رابطه عميق شاعر با ميراث گذشته عربى و عراقى ، مبتنى بر فهم و درك خود شاعر از سنتها و فرهنگ قديمى ارائه مىگردد . در اين راستا عملكرد تعاملى شاعران با ميراث به گونهاى است كه به غناى درونمايهها و انديشههاى امروزين منجر مىشود .
اين مقاله با روش تحليلى - توصيفى در صدد بيان و تفصيل اين رويكردها است و از باب تسهيلِ بيان مطلب و پرهيز از تكرار ، سه شاعر بزرگ عراق ، محسن الكاظمى ، معروف الرصافى و محمد مهدى الجواهرى را مبناى كار خود قرار داده است .
كليد واژه : شعر معاصر عراق ، محسن الكاظمى ، معروف الرصافى و محمد مهدى الجواهرى .
هامش
( 1 ) . استاديار گروه زبان و ادبيات عربى ، دانشگاه تهران /Ali . afzali @ ut . ac . ir