تاثير بين النهرين در مناطق شرقى زاگرس مركزى دوران مسسنگ در ملاير
پروانه احمد طجرى « 1 »
مجيد ساريخانى « 2 »
محمود حيدريان
چكيده
يكى از درخشانترين دورههاى پيش از تاريخ ايران ، دوران مس - سنگ است كه در آن جوامع روستايى اوليه كه در دوران نوسنگى شكل گرفته بودند به اوج شكوفايى خود مىرسند . به طور عمده در باستان شناسى ايران ، ظهور اين دوران با الگوهاى بين النهرين كه از لحاظ چشماندازهاى محيطى با ايران متفاوت است مورد ارزيابى قرار گرفته است . مناطق شرقى زاگرس مركزى به علت نزديكى با بين النهرين بيشترين تاثيرات را از فرهنگهاى پيش از تاريخ اين منطقه داشتهاند . پژوهش حاضر قصد دارد تا با بررسى و مطالعه فرهنگهاى شرق زاگرس مركزى در دور مس - سنگ تاثيرات بين النهرين را در اين دوران مورد مطالعه قرار دهد . در همين راستا دو سوال قابل طرح است كه عبارتند از : تاثيربين النهرين در دوره مس - سنگ شرق زاگرس مركزى به چه صورت قابل تبيين است ؟ آيا اين مناطق نيز توانستهاند در منطقه بين النهرين تاثير متقابل داشته باشند ؟ در همين راستا تعدادى از آثار باستانى شاخص دوران مسسنگ ملاير ، يكى از شهرستانهاى استان همدان در شرق زاگرس ، به عنوان جامعه آمارى اين پژوهش انتخاب شد تا دادههاى سطحى آنها با روش مقايسهاى با محوطههاى كليدى اين دوران در بين النهرين مقايسه شوند . يكى از مشخصههاى فرهنگى شرق زاگرس مركزى در اين دادهها ، سفال نوع دالما است . به نظر مىرسد در دوران مس - سنگ منطقه شرق زاگرس داراى فرهنگ بومى بوده كه برخى از نمايههاى فرهنگى خود را از بين النهرين گرفته است .
كليد واژه : دوره مس - سنگ ، شرق زاگرس مركزى ، بين النهرين ، دالما ، ملاير .
هامش
( 1 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد باستان شناسى دانشگاه شهركرد /parva neahmad tajari @ yahoo . com( 2 ) . استاديار گروه باستان شناسى دانشگاه شهركرد /sari khani majid @ yahoo . com