چند جلوه گر گردد كه : « إنّ لله في أيام دهركم نفحات ألا فادركوها » كه به سبب آن سرور ، مدهوش گردى ، و در مقام مشاهده جمال او درآيى ، و از مرتبه عين اليقين به حق اليقين و اصل گردى ، و صاحب معرفت گردى ، و از خود فانى گشته به حق باقى گردى .
« أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ »
« 1 »
و گاهى در مقام قبض و گاهى در مقام بسط درآيى ، و گاهى در مقام شكر درآمده ، موسى وار نعره
« رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ »
« 2 » از تو برآيد ، تا به مرتبه اى كه مكوّنات در نظر تو ننمايد ، به واسطه شهود انوار ذات و صفات و اسماء ، و در مقام توحيد درآمده ، جز يكى ندانى ، و جز يكى نبينى .
غرض از اين گفت و گوها آن كه : تو را از براى تحصيل اين سعادات آفريده اند ، كه : « كنت كنزاً مخفياً فأحببت أن أعرف ، فخلقت الخلق لأعرف » . « 3 »
و تو گاهى از اين غافلى ، و گاهى كه متذكّرى ، به واسطه كسل ، اينها [ را ] محال دانسته ، به جهل عظيم خود راضى شده و از قبيل
« إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ »
« 4 » مشغول اكل و شرب و لبس و جاه گشته ، دو اسبه در عقب اينها مى تازى و نقد عمر را مى بازى .
« أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ »
« 5 »
به هر حال اى برادر عزيز ، و اى يار مهربان ! به طلب علوم مشغول باش ، و عمده علوم اين معارف است و حكم ، كه :
« وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً »
« 6 » و خيال نكنى كه تو را خلق كرده اند كه عمر عزيز در نحو و صرف و منطق و عربيت و هندسه
هامش
( 1 ) . انعام : 122 .
( 2 ) . اعراف : 143 .
( 3 ) . شرح الكافى ملا صالح مازندرانى ج 1 ص 92 .
( 4 ) . فرقان : 44 .
( 5 ) . مؤمنون : 114 .
( 6 ) . بقره : 269 .