موارد ديگرش مرحوم صاحب جواهر اين برداشت را كرده كه مايل به عدم وجوب است . چون صاحب حدائق مىگويد روايات ظاهر در استحباب است و عمده در اين مسأله اجماع است و اما نسبت به وجود اجماع سكوت مىكند . مرحوم صاحب جواهر از اين سكوت به ضميمه ساير موارد كه اجماع را صاحب حدائق تسامحى مىداند ، برداشت كرده كه مايل به عدم وجوب است .
از مرحوم حاج شيخ فضل الله نورى نقل شده كه ايشان شاگرد ميرزاى شيرازى بوده است . مرحوم ميرزا مسافرتى مىكند . ايشان درس مرحوم حاج شيخ رازى مىرود كه فقيه عرب بوده و سبك فقه جواهرى و فقه كاشف الغطاء داشته است .
از مرحوم حاج شيخ فضل الله نقل شده كه مىگفت آخر بحث كه مىشد مثلًا مناقشه در روايات بود ، بعد مىگفت العمدة الاجماع آن بغل دستى هم مىگفت كه العمدة الاجماع تحويل به بغل دستى خودش مىداد و او هم مىگفت العمدة الاجماع و همينطور مىچرخيد تا دوباره به خودش مىرسيد . فردا هم همينطور بود . هر روز مسأله با العمدة هو الاجماع حل مىشد . خلاصه اگر مخالفى باشد در بين متأخرين فقط مرحوم صاحب حدائق است . البته شنيدم يكى از علماى معاصر نجف هم كه مطرود جامعه نجف بوده ، به عدم وجوب ختنه فتوا داده بوده است كه خيلى سر و صدا ايجاد كرده بوده است .
ب - بيان اجماع و بررسى آن :
تعبيرات مختلفى راجع به دعواى اجماع در مسأله هست . اول كسى كه شبيه به اتفاق تعبير كرده مرحوم ابن ادريس است كه عندنا تعبير مىكند . سپس مرحوم محقق در نكت النهاية مىگويد اصل وجوب ختنه مورد اتفاق اماميه است . شهيد ثانى ، مرحوم صاحب مدارك ، مرحوم صاحب كفايه و اشخاص ديگر و شايد مرحوم فيض ادعاى اجماع علماى اسلام و نه فقط اماميه كردهاند منتها از كلام مرحوم شيخ در خلاف استفاده مىشود كه وجوب ختان در بين اهل سنت
كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 7876
مساهمون: السيد موسى الشبيري الزنجاني
ص٧٨٧٦