در كلمات علما قرعه در تقسيم بين زوجات ، عنوان شده است ، اما آيا تقسيم وقت بين زوج و زوجه هم بايد با قرعه تعيين بشود ؟ ظاهر آقايانى كه اصلا اين مسئله را عنوان نكردهاند اين است كه در اينجا قرعهاى در كار نيست ، مرحوم صاحب جواهر وجه اين قول را چنين ذكر مىكند ، زن حق دارد و مىتواند طلب خودش را مطالبه كند و شوهر هم در اول ازمنه امكان بايد طلب داين را بپردازد ، اگر كسى مديون شد و داين طلب كرد ، او نمىتواند مماطله كند ، پس شب اول حق زن هست و مىتواند مطالبه كند ، و به همين جهت آقايان گفتهاند قرعه نيست ، چون قرعه در جايى است كه چند نقر ذى حق باشند ، ولى اينجا يك نفر است . بعد ايشان مىفرمايد اگر اشكال شود كه گفته بشود كه حق زن يكى از چهار شب است نه شب اول ، چرا كه مرد حق دارد همان شب ديگرى بگيرد و آن شب اول را به او اختصاص بدهد ، و همين شاهد است كه حق زن يك شب از چهار شب است نه شب اول ، و لذا حق مطالبه شب اول را ندارد ، جواب مىدهيم كه اين اگر ازدواج بكند ، تعدد حقوق و تزاحم بين الحقوق پيش مىآيد و در اين صورت با قرعه تعيين مىكند ، اما در جايى كه يك نفر طلبكار است و تزاحم با حقوق نيست ، نمىتوانيم بگوييم زن حق مطالبه ندارد . با اين بيان مختار صاحب جواهر اين است كه در زوجه واحد احتياجى به قرعه نيست ، و اگر خواست شب اول براى خودش باشد ، بايد زن را راضى كند ، يا او خودش موافقت كند و اگر مطالبه كند حتى شب اول مرد حق تخلف ندارد .
نقد سخن جواهر : مىدانيم كه اگر شخصى به ديگرى بدهكار باشد و بدهى هم فورى باشد و هر وقت بخواهد بتواند مطالبه كند و به نحو نسيه نباشد ، جايز نيست شخص از ديگرى قرضى بكند كه در نتيجه ، نتواند اداء كند و موضوع تزاحم بين الحقوق براى خودش درست كند ، اگر جايى ديديم كه حق دارد و مىتواند ، معلوم مىشود كه واجب فورى نيست ، لازمه اينكه مرحوم صاحب جواهر اعتراف دارد
كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 7555
مساهمون: السيد موسى الشبيري الزنجاني
ص٧٥٥٥