جواهر قائل به جوازند . خلاصه عده معتنابهى قائل به جوازند و قول به جواز ، قول شاذّ و فقه جديد نيست .
و سادساً : مقتضاى جمع بين ادله فى الجمله همان است كه صاحب جواهر فرموده است لكن صاحب جواهر در همه اقسام ، ازدواج با اهل كتاب را مكروه مىداند منتها به مراتب كراهت در شدت و ضعف قائل است « 1 » . ولى به نظر ما دليلى بر كراهت متعه نداريم . در مستضعفه نيز دليل بر كراهت نداريم . در فرض اضطرار نيز دليل بر كراهت نداريم . و اين موارد از نهى تنزيهى استثناء شده است . ولى مطلقاً ازدواج با كتابيات جايز است و اما مع الكراهة او بلا كراهةٍ فى البين باختلاف الموارد و الحالات على ما مرّ پس ما فى الجمله با صاحب جواهر موافقيم .
و سابعاً : برخى از روايات كه ازدواج با كتابيه با وجود همسر مسلمه را جمعاً اشكال كرده است آن روايات را ما مورد استدلال قرار نمىدهيم ، هر چند صاحب جواهر به اين روايات نيز استدلال كرده است « 2 » و قائل به كراهت نكاح كتابيه على المسلمه شده است « 3 » . لكن به نظر ما ، نكاح الكتابيه على المسلمه در همه اقسامش حتى به نحو متعه ممنوع است و اين روايات مفهوم فى الجمله دارد و نمىتوان از اين روايات استفاده كرد كه در فرض عدم جمع ، نكاح با كتابيه حتى به نحو دوام جايز است . پس به اين روايات نمىتوان استدلال كرد و مورد استدلال ما روايات ديگرى است كه گذشت .
نكاح با مجوسيه
بحث ازدواج با كتابيه يك تتمهاى دارد و آن نكاح با مجوسيه است كه بعداً [ بعد از ماه مبارك رمضان ] مفصلًا متعرض آن مىشويم . و به نظر ما نكاح با مجوسيه اشكال ندارد .
هامش
( 1 ) - جواهر الكلام 30 / 31 ، س 3 و 42 ، س 17 .
( 2 ) - جواهر الكلام ، 30 / 37 .
( 3 ) - جواهر الكلام ، 30 / 40 .