در اين آيه هم در فقرهء
« أَنْ يَنْكِحْنَ »
عقد بستن به خود زنها نسبت داده شده است .
آيهء سوم :
وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَ يَذَرُونَ أَزْواجاً يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ
« 1 »
اين آيه راجع به متوفّى عنها زوجها است يعنى پس از وفات زوج زنها چهار ماه و ده روز بايد عده بگيرند و اگر بعد از انقضاء عده خواستند كارى شايسته يعنى ازدواج كنند براى شما مسئوليتى نيست . بنابراين با تعبير فعلن فى أنفسهن ، عقد بستن به زنها نسبت داده شده است .
آيهء چهارم :
وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَ يَذَرُونَ أَزْواجاً وَصِيَّةً لِأَزْواجِهِمْ مَتاعاً إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْراجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِي ما فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ
« 2 » اين آيه نيز دربارهء متوفى عنها زوجها وارد شده يعنى مردانى كه بميرند و زنانى را به جاى گذارند بايد وصيت كنند كه آنها را يك سال نفقه بدهند و از خانه بيرون نكنند پس اگر خودشان خارج شوند شما را گناهى نيست . از آن كار شايستهاى كه آنها در حق خود انجام مىدهند
« فِيما فَعَلْنَ »
به معناى كسب و كار حلال و يا اختيار شوهر است . و عقد بستن ( فيما فعلن » به خود زنها نسبت داده شده است .
خلاصه : به پنج فقره از اين چهار آيه استدلال شده است . « 3 »
استدلال به اين آيات براى استقلال انحصارى باكرهء رشيده محل كلام است .
صاحب جواهر مىفرمايد : « و صلاحية النسبة بدون الاستقلال لا ينافى ظهورها فيه » .
يعنى نسبت دادن نكاح و عقد به زن حتى در فرض عدم استقلال زن هر چند صحيح است لكن اين امر منافات ندارد با اينكه آيه ظهور در استقلال داشته باشد و ما به ظاهر آيه استدلال مىكنيم و استقلال دختر را ثابت مىكنيم . « 4 »
لكن بحث در اين است كه به فرض آيات ، دلالت بر استقلال زن داشته باشد لكن بايد ببينيم كه اولًا آيا آيات ناظر به باكره است و ثانياً آيا آيات استقلال انحصارى
هامش
( 1 ) - بقره / 234 .
( 2 ) - بقره / 240 .
( 3 ) - استدلال به اين آيات در جواهر الكلام 29 / 175 آمده است .
( 4 ) - همان .