و لا يرسلون الّا عن ثقه . لذا وثاقت و امامى بودن سندى بن ربيع هم ثابت مىشود .
3 ) مناقشه در صحت طريق تهذيب و تذكر اشتباه نجاشى :
اما نگاه دقيقتر اقتضا مىكند كه نتوانيم به اين سند اعتماد كنيم . بر خلاف آنجه مشتهر شده و افراد مبتدى تصوير مىكنند ، نجاشى اشتباهات زيادى در مسائل رجالى دارد ، در عين حال كه كتاب رجال او بهترين كتاب رجالى موجود است . يكى از اشتباهات او همينجاست ، چون سندى بن ربيع در طبقهاى نيست كه صفوان از او روايت كند . سندى بن ربيع روايات خود را گاه از كسانى اخذ كرده كه يك يا دو طبقه از صفوان متأخرند « 1 » ، لذا چنين كسى نمىتواند جزء مشايخ صفوان باشد . در ضمن ، صفوان معاصر با ابن ابى عمير است و بلكه اندكى تقدم دارد ، لذا بسيار مستبعد است كه از كسى ( سندى بن ربيع ) روايت كند كه او در اين روايت از ابن ابى عمير نقل مىكند . شاهد ديگر اين است كه صفوان مقدارى بر بزنطى تقدم دارد و حتى از كسانى روايت مىكند كه در زمان حيات آنها هنوز بزنطى متولد نشده بود . از طرف ديگر ، يكى از كسانى كه سندى بن ربيع از آنها روايت مىكند پسر بزنطى است . لذا انسان مطمئن مىشود كه صفوان نمىتواند از سندى بن ربيع روايت كرده باشد و آنچه نجاشى گفته اشتباهى است كه براى او رخ داده است . در واقع ، آنكه كتاب سندى بن ربيع را روايت كرده ، صفّار است نه صفوان و نقل صفار از سندى بن ربيع موارد ديگرى نيز دارد . به علاوه روات ديگرى كه از سندى بن ربيع روايت كردهاند ، مثل على بن حسن بن فضّال و محمد بن احمد بن يحيى ، اينها با صفّار هم طبقه هستند . لذا صحيح همان است كه شيخ طوسى « رحمه الله » نوشته كه كتاب سندى بن ربيع را صفّار روايت كرده است . « 2 » و نجاشى به اشتباه طريق خود به كتب و
هامش
( 1 ) ( توضيح بيشتر ) همچون أبو عبد الله محمد بن خالد برقى ( تهذيب 4 : 114 ، 6 : 144 ) و على بن احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى پسر بزنطى معروف ( تهذيب 3 : 329 / 1031 ، 10 : 51 / 191 )
( 2 ) فهرست شيخ طوسى 229 / 343