تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 1596

مساهمون:

ص١٥٩٦
( افضى المرأة ) معناى خاصى دانست . ثانياً : اما استدلال ايشان به روايات مثبته ضمان براى اثبات حكم افضاء ( دية النفس ) در تمام اقسام متصور در افضاء نيز تمام نيست زيرا همانطورى كه مرحوم سيد فرموده و مرحوم آقاى خويى هم قبول كرده‌اند ، اگر عيب ديگرى غير از افضاء حادث شود با ادله مثبته ضمان ارش ثابت مىشود نه ديه . چون در روايات ، ديه اختصاص به يك عيب خاص يعنى افضاء دارد و هرگاه اثبات شد كه عيب افضاء است ، ديه هم ثابت مىشود . اما با رواياتى كه اثبات ضمان در عيوب كرده است نمىتوانيم اثبات كنيم كه همه اين اقسام داخل در مفهوم افضاء است ، زيرا در صورت شك در اينكه آيا همه اين اقسام افضاء است يا برخى از آنها ؟ با روايات مثبته ضمان نمىتوان اين جهت موضوع را روشن كرد ، مگر اين كه عيب را منحصر در افضاء بدانيم ، همچنانكه بعضى از فقها گفته‌اند كه مراد از عيب صرفاً افضاء بوده و رواياتى كه اثبات ضمان در عيب كرده ، تنها ديه را اثبات مىكند نه ارش را . يعنى موضوع اين احاديث كشف مىشود . اما مرحوم آقاى خويى پذيرفته‌اند كه عيوبى هست كه افضاء نيست و استحقاق ارش را دارد به عبارت ديگر ، ايشان عيوب زن را منحصر در افضاء نمىدانند ، بر اين اساس ، نمىتوانيم در ظرف شك در مصاديق افضاء به روايات مثبته ضمان تمسك كنيم . چون خود روايت تعيين كنندهء موضوع خود نيست و دليلى وجود ندارد كه تمام اقسام ، حكم واحد داشته باشند و نتيجةً ديه بر آنها بار شود نه ارش .

4 ) نظر صاحب جواهر و مرحوم آقاى حكيم رحمه الله :

صاحب جواهر مطابق نظر مشهور ميزان را در صدق افضاء از بين رفتن حاجز بين الحيض و البول دانسته‌اند و آقاى حكيم نيز با ايشان موافقند و مىگويند كه يقيناً معناى واسع مراد نيست و رجحان با همان مفهومى است كه مشهور انتخاب كرده‌اند .