اختيار بول از دست زن خارج شود چه حكمى دارد « 1 » ، خود همين مسأله كاشف از اين است كه افضاء را اتحاد مسلك بول و حيض مىدانند نه اتحاد مسلك حيض و غائط و الّا بايد امساك و عدم امساك غائط را مطرح مىكردند ، نه امساك و عدم امساك بول
4 - 2 - مرحوم آقاى حكيم هم با صاحب جواهر موافق است
و مىفرمايد : جامع بين احتمالات سهگانه وجود ندارد لذا بايد يكى را اخذ كرد و آن همان اتحاد مسلك بول و حيض است كه مشهور گفتهاند چون غلبه وقوعى دارد .
5 - 2 - بعضى از اهل لغت مثل صاحب مجمع البحرين و نيز برخى از فقها قائل به احتمال سوم شدهاند ،
يعنى افضاء را اتحاد مسلك بول و غائط دانستهاند .
6 - 2 - نظر استاد - مدّ ظلّه - در معناى افضاء
آنطورى كه مرحوم آقاى شعرانى در حاشيه وافى فرموده و ما هم از اهل اطلاع سؤال كرديم و تأييد نمودند ، آن كه شيوع زياد دارد ، اتحاد مسلك حيض و غائط است ، نه اتحاد مسلك بول و حيض آنگونه كه شيخ « ره » و مشهور قائل شدهاند اينها با مسائل جراحى آشنا نبودهاند و بقول فخر المحققين « ره » اين مسأله از مسائل فقه نيست بلكه معناى لغوى آن مربوط به علم لغت و كيفيت تحقق خارجى آن مربوط به فن تشريح ( و جراحى ) است .
آقاى شعرانى دو دليل بر اين مطلب ذكر مىكنند : 1 - مخرج بول در اعلاى فرج است و مخرج حيض در اسفل فرج است و فاصله بين اين دو بيشتر از فاصله بين مخرج حيض و مخرج غائط است . 2 - مخرج بول يك استخوانى است كه وسط آن سوراخ است و بول از آن سوراخ خارج مىشود . بنابراين اگر افضاء اتحاد مسلك بول و حيض باشد ناگزير بايد اين استخوان بشكند تا افضاء حاصل شود . اما بين
هامش
( 1 ) افضاء گاه سبب مىشود كه زن اختيار بول را از دست دهد ( مسترسل است ) و گاه سبب چنين اشكالى نمىگردد .