- روايت ابن أبى عمير
على بن ابراهيم عن أبيه عن ابن أبى عمير و غيره قال : « الماءُ ماءُ الرجل يضعه حيث شاء الّا أنّه إن جاء ولدٌ لم ينكره و شدّد فى انكار الولد » .
ترجمهء روايت : امام مىفرمايند : ماء به رجل تعلق دارد و در هر محلى كه مىخواهد قرار مىدهد [ داخل رحم يا خارج رحم ] اگر صاحب فرزندى گرديد ، نبايد آن را انكار كند . امام عليه السلام اين نكته كه نبايد آن فرزند را انكار كند ، با شدت بيان فرمود .
استدلال به روايت :
ممكن است سؤال شود كه اين روايت چه ارتباطى با متعه دارد ؟ در پاسخ عرض مىنمائيم : كه در استدراكى كه امام در ذيل فرمودهاند مبنى بر اينكه اگر صاحب فرزندى گردد ، نبايد آن را انكار نمايد ، 2 احتمال متصور است :
* احتمال اول : استدراك مربوط به متعه است و در متعه بحث در اين است كه آيا حكم فراش جارى است ؟ امام مىفرمايند اگر صاحب فرزند گرديد بر طبق قاعدهء « الولد للفراش » در اين مورد نيز حكم جارى است و وى حق انكار ولد را ندارد .
* احتمال دوم : استدراك مربوط به عزل است يعنى اگر عزل كرد و در خارج رحم انزال نمود و در نتيجه ولدى ايجاد شد ، وى حق انكار ولد را ندارد [ جرا كه لازمهء قطعى عزل عدم استيلاد نمىباشد ] . حال اگر استدراك را بر مسأله عزل حمل كرديم ، چون در تعبير « الا انّه ان جاء ولد لم ينكره » قيد عزل نكرده است ، حال اگر ما روايت را حمل بر دائم كرديم ، استفادهء استدراك نسبت به مسأله عزل صحيح نيست چرا كه عزل در دائم متعارف نيست و حمل بر فرد غير متعارف بدون ذكر قيد صحيح نيست بنابراين ما روايت را يا حمل بر متعه و يا حمل بر اعم از متعه و دائم مىكنيم نهايتاً حكم جواز عزل از اين روايت در متعه ثابت مىگردد .
سند روايت :
سند اين روايت را در مسالك اشكال كرده و مىفرمايند از آن به مقطوعهء ابن أبى عمير يا مرسلهء ابن أبى عمير تعبير مىكند ولى به نظر ما اين عبارت در كلام اجلاء روات و محدثين به عنوان روايت تلقى شده و در كتب حديثى وارد