در ايلاء وقوع قسم به گونهاى است كه موجب اضرار به زوجه باشد و مسلم است كه ترك وطى در دبر موجب اضرار به زوجه نيست و بنابراين چنانچه مردى قسم بخورد كه همسر خود را وطى دبر ننمايد مُولى بشمار نمىآيد .
3 ) پاسخ مرحوم آقاى حكمى نسبت به قول كشف اللثام
مرحوم آقاى حكيم قول مزبور را با تعبير اللّهم أن يقال پاسخ داده و مىفرمايند :
ترك وطى در دبر اگر چه از جهت تلذّذ ، موجب اضرار به زوجه نمىباشد ولى جهت هجران و بىاعتنايى نسبت به زوجه موجب ضرر است و هجران و بىاعتنائى كلى و على الاطلاق مبغوض شارع است و خود وطى در دبر باعث از بين رفتن هجرانِ كلى و ضرر ناشى از آن مىشود .
4 ) نقد فرمايش مرحوم آقاى حكيم توسط استاد مد ظله
چگونه بر ترك امرى كه نزد خودِ زنها منكَر است ( وطى در دبر ) و آنها متعارفاً از اين امر اجتناب مىكنند و باعث ايذاء آنها مىگردد اطلاق هجران مىشود . آيا اگر مرد تمام تمتّعات را به شكل مطلوب انجام دهد و مثلًا وطى در دبر را ترك كند عرفاً اين ترك را بىاعتنائى و هجران تلقى مىكند ؟
مسلم چنين نيست و لذا در بعضى از روايات به مرد مىگويد كه با اين عمل موجب اذيت همسر خود نشود . در نتيجه مرد با قسم به ترك وطى در دبر مُولى به شمار نمىآيد .
ب ) بررسى مجدد مسألهء 5 « 1 » :
1 ) طرح مسأله 5 و ترجمهء آن
« اذا حلف على ترك وطء امرأته فى زمان او مكان يتحقق الحنث بوطئها دبراً الّا ان يكون هناك انصراف الى الوطى فى القبل من حيث كون غرضه عدم انعقاد النطفة » .
هامش
( 1 ) اين مسأله در جلسه قبل طرح گرديد و بدون بحث از آن گذشتيم ولى به نظر مىرسد نكاتى قابل بحث در آن مىباشد .