متعلّق اتيان ، مرأة ، اهل يا غلام است ، يأتى المرأة يا يأتى الغلام و گاهى هم يأتى اهله فى دبرها تعبير شده است .
لكن در اينجا دارد كه « يأتى اهله من خلفها » يعنى از خلف ، سراغ اهلش مىرود ، در اينجا ممكن است بگوئيم خصوص دُبر را مىگويد كه ديگران هم اينطور فهميدهاند يا بگوئيم اطلاق دارد و هر دو را شامل مىشود ، و در هر دو صورت اثبات غسل در وطى در دبر مىكند و استدلال به روايت تمام است . اما به نظر ما خصوص دُبر مراد است چون دنبال حديث « فيه الغسل » دارد بدون اينكه از حكم آن سؤال شده باشد ، زيرا ظاهر بعضى روايات نفى غسل است و امام اين توهم را دفع مىفرمايند ، ولى اين شبهه براى وطى در قُبل به كيفيّت خاص مثل از خلف يا خوابيده يا . . . نبوده چون حتّى عامه هم در تمام اين موارد غسل را واجب مىدانند ، و نسبت به وطى در قبل از ناحيهء خلف هيچ جاى توهّمى نيست كه غسل واجب نباشد تا امام اين توهم را دفع كند و بفرمايند « فيه الغسل » . قبل از آقاى خوئى هم كسى از فقها چنين شبههاى نكرده كه ممكن است قُبل مراد باشد .
پس اقوى اين است كه خصوص دُبر مراد است و بر فرض هم كسى اختصاص به دبر را نپذيرد ، اطلاق آن شامل دبر مىشود و در دلالت روايت مشكلى وجود ندارد .
ج ) بقيهء روايات :
رواياتى هم كه در جلسهء قبل خوانده شد دوباره مىخوانيم چون براى بعضى مباحث ديگر هم مفيد است .
1 ) صحيحه محمد بن مسلم
عن محمد بن مسلم ، عن أحدهما عليهما السلام قال : سألته متى يجب الغسل على الرجل و المرأة ؟ فقال : اذا أدخله فقد وجب الغسل و المهر و الرجم « 1 » .
اين روايت اطلاق دارد ، قبل و دُبر هر دو را مىگيرد ، و لكن نسبت به مرأة ، ولى
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، ج 2 ، ص 182 ، آل البيت - كتاب الطهارة ، باب 6 ابواب الطهارة ، حديث اول .