باعنوان « ما يتبع الشعر » اين بحث را مطرح كرده و مىفرمايند :
« اين ابيات از قصايد درخشان كميت « هاشميات » است ، كه شمارهء آن ، چنانكه صاحب كتاب « حدائق الورديّه » تصريح كرده است به ( 578 ) بيت مىرسد ، ليكن دست نشرى كه بايد امين بر ودايع علم باشد ويرانگرى كرده و ابيات بسيارى از آن را كه ناچيز هم نيست حذف نموده است ، و مانند اين گناه را در چاپ ديوان حسان و فرزدق و أبى نواس و غير آن نيز مرتكب شده است ، كه ذكرش در ( ص 41 ) گذشت .
اينك وقت آن است كه دست جستجوگر پرده از چهرهء اين جنايتهاى پنهانى بردارد .
چاپ ليدن اين قصيده كه در سال ( 1904 ) به انجام رسيده ، متضمّن ( 536 ) بيت است ، و در شرحى كه به قلم استاد محمّد شاكر خياط است ( 560 ) بيت آمده ، و شرحى كه به خامهء استاد رافعى از اين قصيده شده است ( 458 ) بيت دارد ، و ترتيب آن اينچنين است [ بيت آغازين ] :
من لقلب متيّم مستهام * غير ما صبوة و لا أحلام
در طبع ليدن و خياط ( 103 ) [ بيت ] و در شرح رافعى ( 102 ) [ بيت ] است .
طربت و ما شوقا إلى البيض أطرب * و لا لعبا منّى و ذو الشيب يلعب
در چاپ ليدن و خياط ( 104 ) [ بيت ] و در شرح رافعى ( 138 ) [ بيت ] است .
أنّى و من أين آبك الطرب * من حيث لا صبوة و لا ريب
در طبع ليدن ( 133 ) [ بيت ] و در مشروحهء خياط ( 132 ) [ بيت ] و در شروحهء رافعى ( 67 ) بيت دارد . و قصيدهء :
ألاهل عم فى رأيى متأمّل * و هل مدبر بعد الإساءة مقبل
هامش
- بركت و بهارى شكوفا بود .
20 . در نبردگاهها شيرى شكستناپذير ، و در به راه راست آوردن مردم پرتوان بود .
21 . امور امت را به پا مىداشت و از آنان دفاع مىفرمود و خشكسالىها را براى هميشه به فراوانى نعمت مىسپرد .