آيا كسى از اين نويسنده نمىپرسد كه اين غزوه از كجا بر غزوات محدود پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - كه كم و كيف آن معلوم و شوؤن و انواع آن مدوّن است و نامى از نبرد غدير در آن نيست - افزوده شد ، و همچو جنگى كه در آن على عليه السّلام و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به يارى و ياورى يكديگر پرداخته ، و به پندار نويسنده از هم دفاع كردهاند بر عدد ثابت آن اضافه گرديده است ؟
يقين است كه نويسنده را از پاسخ اين پرسشها ناتوان مىبينى ، ليكن به جهاتى او را خوش آمده است ، كه حقيقت غدير را به دامان امانت بپوشاند ، و بپندارد كه بر اين تعليق جز گروهى آگاهى نمىيابند ، و يا جستجوگران به بزرگوارى از آن در مىگذرند ، اما نگهبانى از يك حقيقت دينى از نگهدارى اعتبار چنين نويسندهاى كه بىپروا مىنويسد و دروغ را حقيقت ثابت مىداند بالاتر است .
آرى در جاهليت روزى هست كه در آن « دريد بن صمّه » - وى پس از فتح مكّه در حال كفر كشته شد - بر قوم غطفان به نام خونخواهى شوريد و قبائل آنها را يكىيكى گشت و از « بنى عبس » « ساعدة بن مرّ » را كشت و « ذؤاب بن اسماء جثمى » را اسير كرد . « بنو جثم » حاضر شدند فديه دهند ، « دريد » نپذيرفت و وى را بوسيله برادرش كشت . در ( ج 9 ، ص 6 ) ، « اغانى » « 1 » گفته است : و اين نبرد در روز غدير بود . و شعرى هم در اينباره از « دريد » ياد كرده است .
در صفحه ( 71 ، ج 3 ) ، « 2 » « عقد الفريد » يكى از نبردهاى جاهليت را جنگ روز « غدير قلياد » شمرده و گفته است : « ابو عبيده » گفت : قبيلهها باهم سازش كردند ولى « بنى ثعلبه بن سعد » صلح را نپذيرفتند ، گفتند : ما راضى نخواهيم شد ، مگر آنگاه كه يا ديهء كشتگان ما را بپردازند يا خون كشندگانشان را بريزيم . سپس از قطن « 3 » درآمدند و
هامش
( 1 ) . اغانى ، ج 10 ، ص 14 - 15 ، چاپ جديد .
( 2 ) . عقد الفريد ، ج 5 ، ص 99 ، چاپ جديد .
( 3 ) . يوم قطن از جنگهاى جاهليت است به جلد 3 ، ص 6 ، [ ج 5 ، ص 99 ، چاپ جديد ] مراجعه كنيد ( علامه رحمه اللّه ) .