فصل پنجم نقل جنازهها به مشاهد مشرفه
412 - آيا انتقال جنازه به مشاهد مشرفه حرام است ؟
علّامه امينى مىنويسد : عدّهاى غافل به شيعه تاختهاند كه چرا جنازه را به مشاهد مشرفه انتقال مىدهند و عدهاى ناپختهء جاهل درصدد دفاع برآمده ، گفتند : اين كار عوام است و نبايد عيب علماء و مذهب دانست در حالى كه اين امر مورد اتفاق مسلمين است سپس علّامه امينى فتواى چهار پيشواى اهل تسنن را در اينباره نقل مىكند كه خلاصهء آن به شرح زير است :
مذهب مالكى : نقل ميّت پيش از دفن و بعد از دفن بهجاى ديگر با شرائط اينكه : در حال انتقال جنازه منفجر نشود ، هتك حرمت او نباشد ، از روى مصلحتى باشد مثل اينكه به خانواده اش نزديكتر شود يا بركتى در مكان ديگر باشد جائز است و الّا حرام است ( الفقه على المذاهب الاربعه 1 / 421 )
مذهب حنبلى : نقل ميّت قبل از دفن و بعد از آن اگر براى غرض صحيحى باشد مثل اينكه بخواهند نزد بندهاى صالح دفن كنند مانعى ندارد به شرط اينكه از تغيير بو و متعفن شدنش ايمن باشند ( الفقه على المذاهب الاربعه 1 / 422 )
مذهب شافعى : نقل ميّت از جائى بهجاى ديگر حرام است و گفته شده مكروه است مگر نزديكى مكه ، مدينه ، بيت المقدس يا قبر بندهء صالح كه كراهت هم ندارد و اگر وصيت كرده باشد او را به يكى از اين اماكن ببرند در صورت ايمنى از تغيير بو واجب خواهد بود ( المنهاج در حاشيه المغنى 1 / 357 ، شرح شربيانى 1 / 358 )
مذهب حنفى : مستحب است مرده را هرجا كه مرد دفن كنند و انتقال او به مكان ديگر پيش از دفن در صورت ايمنى از تغيير بو مانعى ندارد و بعد از دفن جز در موارد غصبى بودن زمين يا به شفعه اخذ شده باشد حرام است ( حاشيه شرح ابن قاسم عزى 1 / 280 )
آنگاه علّامه امينى 80 نفر را از منابع اهل سنّت نام مىبرد كه جنازهء آنها پيش از دفن شدن به مكان ديگرى منتقل شد مانند مقداد بن عمر بن ثعلبه صحابى متوفى 33 كه در جرف سهمايلى