مرحلهء اول ، اخبارى را نقل مىكنم كه نسبت به ساير اخبار ، سالمتر باشند و راويان آنها اهل درستى در عقيده و اتقان در روايت باشند و در روايتشان ، اختلاف شديد و غلط فاحش وجود نداشته باشد .
پس از اين گروه ، اخبارى را نقل مىكنم كه بعضى از روات آن به حفظ و اتقان - چون گروه نخست - موصوف نباشند . گرچه اينان نيز خوبند ولى نه به خوبى گروه سابق . از اين گروه مىتوان عطاء بن سائب ، يزيد بن ابى زياد و ليث بن ابى سليم ، را و براى گروه اول ، منصور بن معتمر ، سليمان اعمش و اسماعيل بن ابى خالد را به عنوان نمونه ذكر كرد .
گروه سوم كسانى هستند كه در پيش اهل حديث ، و يا نزد بيشترشان ، متهم هستند ، احاديث اين گروه را من نقل نمىكنم ( مقدمهء صحيح مسلم ، صفحهء 2 ) .
اما شرط بخارى در نقل حديث ، براساس آنچه از مقدمهء كتاب فتح البارى استفاده مىشود ، اين است : حديثى كه راويان آن ، همه موثق باشند و اين وثاقت مورد اتفاق باشد ، به يكى از صحابه مشهور برسد و بين ثقات ، اختلافى در ثقه بودن آن وجود نداشته باشد و سند حديث هم متصل باشد . چنين حديثى مورد قبول بخارى است و آن را نقل مىكند . اگر آن صحابى دو راوى داشته باشد ، خوب ، و اگر يك راوى داشته باشد ، كافى است . اين شرط ، برطبق نقل حافظ ابو الفضل بن طاهر است .
و حافظ ابو بكر جازمى گفته است : شرط صحيح بخارى اين است كه اسناد خبر متصل ، راوى آن مسلمان و راستگو ، اهل خيانت و غش نباشد ، متصف به صفات عدالت ، حفظ ، خوشحافظه ، كماشتباه و در اعتقاد سالم باشد . ( مقدمهء فتح البارى ( هدى السارى ) صفحهء 7 ) .
( 11 * ) - اين حديث را بسيارى از علماى اهل سنت ، از نه نفر از صحابه ، نقل كردهاند . به جلد 9 احقاق الحق ، صفحات 294 - 308 مراجعه كنيد .
( 12 * ) - در اين حديث ، از چهار سرمايهء بزرگ كه خداوند به انسان بخشيده نام برده شده است : بدنش ، عمرش ، ثروتش و رهبرانش . اين چهار موهبت به او داده شده تا بتواند راه سعادت و تكامل خود را بپيمايد ؛ همينكه بدن به انسان داده شد ، اگر دوام نداشته باشد قابل بهرهبردارى نيست . اگر بدن و عمر داده شد ، ولى ثروت و مال نبود ، باز چندان قابل
المراجعات رهبرى امام على ( ع ) در قرآن و سنت ( فارسى ) — صفحة 528
مساهمون: السيد عبد الحسين شرف الدين
ص٥٢٨