امام احمد حنبل :
امام احمد بيشتر سنت را جمعآورى كرده و از كتابهايى كه بر رأى و نظر مشتمل بوده كراهت داشته است . لذا دربارهء آنچه مورد بحث است ، چنين مىگويد :
1 - « لا تقلّدنى و لا تقلّد مالكا و لا الشّافعى و لا الاوزاعى و لا الثّورى و خذ من حيث أخذوا ؛ از من تقليد مكن ، از مالك ، شافعى ، اوزاعى و ثورى نيز تقليد نكن ، بلكه مدرك عمل و فتواى خود را از آنجايى اتخاذ كن كه آنها اتخاذ نمودهاند . » « 1 »
2 - « رأى الأوزاعى و رأى مالك و رأى أبى حنيفة كلّه رأى ، و هو عندى سواء و إنّما الحجّة فى الآثار ؛ رأى اوزاعى ، رأى مالك و رأى ابو حنيفه ، همه رأى هستند و در نزد من ، مساوى . حجت در آثار و اخبار نقل شده ( از پيامبر ) است . » « 2 »
* * * آنچه تا اينجا نقل شد از كتاب صفة صلاة النبى صلّى اللّه عليه و آله ، از صفحهء 23 تا 34 ، اقتباس شده است . مطالب بيشترى نيز در اين باره ، در متن و پاورقىهاى اين كتاب موجود است كه مىتوانيد مطالعه كنيد .
نويسندهء اين كتاب محمّد ناصر الدّين البانى است . ظاهرا نامبرده اهل دمشق و در مدرسهء الجامعة الاسلامية در مدينه تحصيلات خود را گذرانده است .
( 7 * ) - معنى سخن امام اين است : گرچه آنها مىميرند و يا شهيد مىشوند ، ولى در جهان برزخ با اين جهان در ارتباط هستند و ارتباطشان با اين جهان ، آنچنان است كه گويا در ميان ما زندگى مىكنند . و شايد اينكه امام عليه السّلام پس از اين جمله مىفرمايد : « بسيارى از حقايق در ميان چيزهايى است كه شما انكار مىكنيد » ، به اين جهت باشد كه ممكن است گفتار فوق در اذهان بعضى سنگين آيد و آن را انكار كنند .
( 8 * ) - منظور نويسنده اين است كه : شما مىخواهيد با گفتار ائمهء اهل بيت عليهم السّلام ، لزوم پيروى از آنها را ثابت كنيد و اين مستلزم دور است ؛ زيرا پيروى از آنها ، در صورتى لازم
هامش
- ( 15 / 10 / 1 ) تاريخ دمشق ذكر كردهاند .
( 1 ) - ابن قيم در الاعلام ( 2 / 302 ) .
( 2 ) - ابن عبد البر در جامع ( 2 / 149 ) .