عليه السّلام قال : إنّ الصيام ليس من الطعام و الشراب وحده ، ثمّ قال عليه السّلام قالت مريم عليها السّلام :
إِنِّي نَذَرْتُ لِلرَّحْمنِ صَوْماً
، أي صوما و صمتا ( و في نسخة اخرى : اي صمتا ) فاذا صمتم فاحفظوا ألسنتكم و غضّوا أبصاركم و لا تنازعوا و لا تحاسدوا ، و قال عليه السّلام : و سمع رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله امرأة تسبّ جارية لها و هي صائمة ، فدعا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله بطعام فقال لها : كلي ، فقالت : إنّي صائمة ، فقال صلّى اللّه عليه و آله : كيف تكونين صائمة و قد سببت جاريتك إنّ الصوم ليس من الطعام و الشراب ، قال و قال أبو عبد اللّه عليه السّلام : إذا صمت فليصم سمعك و بصرك من الحرام و القبيح و دع المراء و اذى الخادم ، و ليكن عليك و قار الصائم و لا تجعل يوم صومك كيوم فطرك .
[ الحديث 1152 استحباب إمساك سمع الصائم و بصره و شعره و بشره و جميع اعضائه عمّا لا ينبغي ]
و فيه أيضا : في ذلك الباب عن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله أنّه قال في خطبة له : و من صام شهر رمضان في انصات و سكوت و كفّ سمعه و بصره و لسانه و فرجه و جوارحه
هامش
صادق ( ع ) روايت شده كه فرمود : همانا روزه ، امساك و خوددارى از خوردنى و آشاميدنى به تنهائى نيست ، سپس حضرت فرمود : مريم ( ع ) گفت من نذر كردم كه براى ( رضايت ) خداوند روزهاى بگيرم كه با كسى سخن هم نگويم ( چنانچه در آخر آيه فرموده :فَلَنْ أُكَلِّمَ الْيَوْمَ إِنْسِيًّا، پس امروز با هيچ كس سخن نگويم ، حضرت فرمود : ) پس هر گاه روزه ميگيريد زبانهاى خود را ( از سخنان حرام و ناشايسته ) حفظ و نگهدارى نمائيد و چشمهاى خويش را ( از نظر كردن به آنچه حرام است ) بپوشانيد و نزاع و دشمنى با يك ديگر ننمائيد و بهمديگر حسد نبريد ( آنگاه حضرت صادق - ( ع ) فرمود : رسول خدا ( ص ) شنيد از زنى كه كنيز خود را دشنام ميدهد در حالى كه آن زن روزهدار بود ، پس پيغمبر خدا ( ص ) طعام و غذائى خواست و به آن زن فرمود بخور ، آن زن عرض كرد من روزه دارم ، پس حضرت فرمود : چگونه تو روزهدارى در حالى كه كنيز خود را دشنام دادى همانا روزه ، امساك از خوردنى و آشاميدنى تنها نيست ، راوى گفت كه حضرت صادق ( ع ) فرمود : هنگامى كه روزه ميگيرى بايد گوش و چشم تو از كار حرام و زشت روزه دار باشند و مجادله و اذيت خدمتكار را ترك كن و بايد با تو باشد و قار روزهدار ، و روزى را كه روزه دار هستى با روزى كه روزهدار نيستى يكسان قرار مده .
( 1 ) 1152 - و نيز در همان كتاب و باب : از رسول خدا ( ص ) روايت شده كه آن حضرت در ضمن سخنانش فرمود : و كسى كه ماه رمضان را روزه دارد در حالى كه از سخنان حرام و ناشايسته سكوت و خوددارى نمايد و گوش و چشم و زبان و عورت و همهء اعضاء خود را