اول : عابدى است كه خود را وقف عبادت خدا كرده و جز آن به هيچ كار ديگرى نمىپردازد و اگر عبادت را ترك كند عاطل و بيكار خواهد بود . ترتيب اوراد او همانهاست كه ذكر كرديم . آرى بعيد نيست كه وظايف او مختلف شود به اين سبب كه بيشتر اوقات او به نماز يا به قرائت قرآن و يا به تسبيحات بگذرد . در ميان صحابه كسانى بودند كه ورد آنها در روز دوازده هزار تسبيح و برخى سى هزار تسبيح و بعضى سيصد تا ششصد يا هزار ركعت نماز بود ، و كمتر چيزى كه در بارهء اوراد آنها نقل شده صد ركعت نماز در شبانهروز است . برخى از آنان وردشان بيشتر قرآن بوده به طورى كه يك نفر در روز يك ختم قرآن مىكرده و بعضى دو ختم قرآن مىكردند ، و برخى از آنها شبانهروز خود را در تفكر پيرامون يك آيه بسر مىبردند و پيوسته آن را تكرار مىكردند . كرزبن وبره در مكه اقامت داشت و در هر روز هفتاد بار و در هر شب نيز هفتاد بار خانه خدا را طواف مىكرد ( هر طواف هفت دور است ) و در همين حال در هر شبانهروز دو بار ختم قرآن مىكرد . بنابر اين در هر روز ده فرسخ راه مىرفته و چون هر طواف دو ركعت نماز دارد مجموعا دويست و هشتاد ركعت نماز مىگزارده و دو ختم قرآن و ده فرسخ طواف مىكرده است .
مىگويم : همان گونه كه پيش از اين گفته شد كثرت تلاوت قرآن و با شتاب خواندن آن بدين گونه كه غزّالى ذكر كرده مذموم و ناپسند است .
در الفقيه از حذّاء از ابى جعفر امام باقر ( ع ) روايت شده كه در بارهء قول خداوند متعال :
تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ
فرموده است : « شايد تصور مىكنى كه آنان نمىخوابيدند ؟ عرض كردم خداوند و پيامبرش داناتر است ، فرمود : چارهاى نيست كه به اين بدن بايد استراحت داد تا بخوابد و چون به خواب رود بدن استراحت مىكند و پس از بيدار شدن نيروى كار پيدا مىكند ، و خداوند شما را ياد كرده و فرموده است
تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً
، اين آيه در شان امير مؤمنان ( ع ) و پيروان و شيعيان او نازل شده است : اينان در آغاز شب مىخوابند و هنگامى كه دو ثلث