به قبله كرد و پيوسته دعا مىفرمود تا آفتاب غروب كرد . « 37 » سلمان ( رض ) گفته است : پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « همانا پروردگارتان بسيار با شرم و بخشنده است . شرم مىكند از اين كه بندهاش دستهايش را به سوى او بلند كند و او آنها را خالى برگرداند . » « 38 » انس روايت كرده است كه پيامبر ( ص ) در دعا دستهايش را به قدرى بلند مىكرد كه سفيدى زير بغل آن حضرت ديده مىشد و با انگشتانش اشاره نمىكرد . « 39 » ابو الدّرداء گفته است : اين دستها را پيش از آن كه با غلّ بسته شود بلند كنيد .
سپس شايسته است در پايان دعا دستهايش را به صورتش بكشد .
ابن عبّاس گفته است : « پيامبر ( ص ) به هنگام دعا دو كف دستش را به هم متّصل مىكرد و آنها را نزديك صورتش قرار مىداد . » « 40 » عمر گفته است : پيامبر خدا ( ص ) چون دست به دعا برمىداشت پيش از آن كه آنها را برگرداند به صورتش مىكشيد « 41 » ، و اين وضع دستها بود و چشم به آسمان نمىافكند و مىفرمود : « مردم از نظر كردن به آسمان در هنگام دعا باز ايستند و گرنه بينايى آنها گرفته مىشود . » « 42 » مىگويم : از طريق خاصّه ( شيعه ) كافى از ابى عبد اللّه ( ع ) روايت كرده كه فرموده است : « هيچ بندهاى دستش را به سوى خداوند عزيز جبّار نمىگشايد ، جز اين كه خداوند متعال شرم مىكند كه آن را تهى بازگرداند و از فضل و رحمت خود آنچه را بخواهد در آن قرار مىدهد ؛ و هر يك از شما كه دعا كند بايد دستهايش را برنگرداند تا آنگاه كه آنها
هامش
( 37 ) صحيح مسلم ، ج 4 ، ص 42 با تغييرى در الفاظ .
( 38 ) ترمذى ، ج 13 ، ص 68 ؛ ابو داوود ، ج 1 ، ص 342 .
( 39 ) صحيح بخارى ، ج 2 ، ص 38 ؛ صحيح مسلم ، ج 3 ، ص 24 بدون جملهء ( و با انگشتانش اشاره نمىكرد ) و آن را در نماز استسقاء ذكر كرده ، السّنن الكبرى بيهقى ، ج 3 ، ص 358 .
( 40 ) الكبير طبرانى از حديث ابن عبّاس ، المغنى .
( 41 ) مستدرك حاكم ، ج 1 ، ص 536 .
( 42 ) ابن ماجه به شماره 1044 ؛ ابو داوود ، ج 1 ، ص 206 ؛ مسلم ، ج 2 ، ص 29 و الفاظ خبر از اوست و داراى زيادتيهايى است .