قرآن را به گونهاى كه همهء مردم مىخوانند بخوان تا آنگاه كه قائم ما قيام كند و چون او قيام كند كتاب خدا به همان گونه كه نازل شده است تلاوت خواهد شد » ، و مصحفى را كه على ( ع ) به خطّ خود نوشته بود بيرون آورد و فرمود : « على ( ع ) به هنگامى كه از نوشتن اين مصحف فارغ شد آن را براى مردم آورد ، و به آنها گفت : « اين كتاب خداست به همان گونه كه آن را بر پيامبرش محمد ( ص ) نازل فرموده است و من آن را در دو لوح گرد آوردهام . » آنان پاسخ دادند : نزد ما مصحفى است كامل كه قرآن در آن گرد آمده و نيازى به آنچه نزد تو است نداريم . آن حضرت فرمود : « هان به خدا سوگند پس از امروز ديگر هرگز آن را نخواهيد ديد بر من لازم بود در اين هنگام كه آن را جمعآورى كردهام شما را آگاه كنم تا آن را تلاوت كنيد . » « 71 » امّا بر همهء آنچه ذكر شد اين اشكال وارد است كه در صورت قبول چنين امرى ديگر هيچ گونه اعتماد و اطمينانى بر قرآن و هيچ جزئى از آن براى ما باقى نمىماند و بر اين اساس محتمل است كه هر آيهاى از آن دستخوش تحريف و دگرگونى قرار گرفته و خلاف چيزى باشد كه خداوند نازل كرده است ؛ در اين صورت در قرآن چيزى كه براى ما حجّت و دليل باشد باقى نخواهد ماند و فايده آن منتفى و امر به پيروى و تمسّك به آن « 72 » و جز اينها بيهوده خواهد بود ، و نيز در برابر قول خداوند متعال :
وَ إِنَّهُ لَكِتابٌ عَزِيزٌ لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ
« 73 » ؛ و نيز :
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ
« 74 » چگونه ممكن است تحريف و تفسير در آن راه يابد .
براى ردّ اين اشكال به نظر مىرسد كه مقصود ائمّهء معصومين ( ع ) از تحريف و تغيير و حذف از حيث معنا بوده است نه در الفاظ و معناى قول آنها كه فرمودهاند : كذا نزلت ( اين گونه نازل شده است ) همين بوده است و نه آنچه مردم از ظاهر اين گفتار
هامش
( 71 ) همان مأخذ ، ج 2 ، ص 632 ، شماره 22 .
( 72 ) و عرضه كردن اخبار بر آن .
( 73 ) فصّلت / 41 و 42 : و اين كتابى است قطعا شكستناپذير ، هيچ گونه باطلى نه از پيش رو و نه از پشت سر بر آن وارد نمىشود .
( 74 ) حجر / 9 : ما قرآن را نازل كرديم و ما حتما آن را پاسدارى مىكنيم .