خود ذكر خواهيم كرد - پايان گفتار علىّ بن ابراهيم قمى . « 67 » از على ( ع ) نقل شده كه مردى در نزد آن حضرت آيه :
وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ
« 68 » را قرائت كرد ، آن حضرت فرمود : و طلع درست است و طلح موردى ندارد و آيه :
لَها طَلْعٌ نَضِيدٌ
« 69 » را تلاوت فرمود ، عرض شد آن را تغيير دهيم ؟ فرمود : امروز قرآن مورد تعرّض و تغيير قرار نمىگيرد .
از ابن عبّاس نقل شده كه نزد او و طلح منضود خوانده شد . گفت : نه و طلع منضود درست است . نظير اين از امام صادق ( ع ) نيز روايت شده است .
كافى به سند خود از ابن ابى نصر روايت كرده كه گفته است : ابو الحسن امام موسى بن جعفر ( ع ) به من مصحفى داد و فرمود : « در آن نگاه مكن . » من آن را باز و اين آيه را قرائت كردم :
لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا
، ديدم در ذيل آن هفتاد مرد از قريش با ذكر نام و نام پدرانشان ذكر شده است . مىگويد : امام ( ع ) كسى پيش من فرستاد و پيغام داد :
« مصحف را به من باز گردان . » « 70 » و نيز به سند خود از سالم بن سلمه نقل كرده كه گفته است : مردى نزد ابى عبد اللّه ( ع ) قرآن تلاوت كرد و من حروفى را از قرآن مىشنيدم كه غير از حروفى بود كه مردم قرائت مىكردند و ابى عبد اللّه ( ع ) به آن مرد فرمود : « از اين قرائت باز ايست و
هامش
( 67 ) به مقدّمه تفسير او مراجعه شود ، پوشيده نماند كه اين گفتار و نظاير آن مورد مخالفت گروه انبوهى از بزرگان علماى ماست . چه اخبارى كه او روايت كرده اكثر آنها ضعيف يا مرسل و يا مخدوش است و چنان كه مىدانيم به اين گونه روايات نمىتوان اعتماد و استدلال كرد ، به مقدّمه تفسير آلاء الرّحمان تأليف علّامه شيخ جواد بلاغى ، و البيان في تفسير القرآن تأليف حضرت آية اللّه سيّد ابو القاسم موسوى خوئى ص 136 ، مراجعه شود .
( 68 ) واقعه / 29 : و در سايه درخت طلح بسر مىبرند ، خبر در تفسير كشّاف ذيل همين آيه نقل شده است .
( 69 ) ق / 10 : . . . كه ميوههاى متراكم دارند .
( 70 ) همان مأخذ ، ج 2 ، ص 631 . منظور اين است كه او اين اسامى را در تفسير قول خداوند كه :لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوادر اين مصحف نوشته يافته است نه اين كه آنها جزئى از قرآن بوده است و پوشيده نيست كه هر كس در اين سوره دقّت كند به خوبى مىفهمد كه ذكر نام هفتاد تن از قريش مانند زيد ، عمرو ، بكر ، خالد و امثال اينها در فاصلهء ميان واژهء مشركين و خبر آن كه منفكّين است آيه را از نظام قرآن خارج مىكند و بيقين خلاف فصاحت و بلاغت آن است .