باب اول در شرايط و واجبات و مكروهات و سنّتهاى ظاهرى روزه و موجبات بطلان آن
( 1 ) مىگويم : ما اين امور را بر طبق طريقهء اهل بيت ( ع ) به شرح زير بيان مىكنيم
شرايط آن :
( 2 ) روزه بر هر فرد مكلّفى كه خالى از حيض و نفاس و از هر گونه بيمارى مضرى ايمن ، و در محلّ خويش مقيم يا در حكم مقيم باشد واجب است . بدون رعايت اين شرايط روزه درست نيست ، جز از كسى كه به خواب رفته يا بيهوش يا ديوانه شده به شرط آن كه پيش از آن نيّت كرده باشد و همچنين روزه كودك مميّز ؛ ليكن در همهء اينها به استثناى روزه شخص خوابيده اختلاف است ، و در عدم صحّت روزه زنى كه دچار حيض يا نفاس مىباشد و بيمارى كه مبتلا به مرضى است كه روزه برايش ضرر دارد هيچگونه خلافى نيست .
در مورد مسافر اختلافى وجود ندارد كه روزهء ماه رمضان و هر گونه روزهء واجب در غير رمضان از او درست نيست جز سه روز ، روزهء بدل هدى « 1 » و هيجده روز بدل بدنه « 2 » براى كسى كه پيش از غروب عمدا از عرفات كوچ كرده و همچنين روزه نذر مشروط به سفر و حضر ، ليكن در اين روزه اخير اشكال كردهاند ، و احوط اين است كه از منعقد كردن چنين نذرى خوددارى شود . در مورد روزهء مستحب مسافر اقوال چندى گفته شده كه يكى از آنها مكروه بودن آن است ، ليكن اصحّ آن است كه مسافر مطلقا از گرفتن روزه خوددارى كند جز سه روز روزه حاجت در كنار قبر پيامبر ( ص ) . روزه هيچ يك از دارندگان عذر كه ذكر شد درست نيست مگر روزهء مسافرى كه جاهل به حكم باشد و قضاى روزهء ايّام حيض و نفاس و بيمارى و مسافرت واجب است و نيز اگر عذر بيمار و
هامش
( 1 ) گوسفند يا گاو يا شترى كه در حج قربانى مىكنند - م .
( 2 ) شتر يا گاو فربه - م .