معاوية بن عمّار از ابى عبد اللّه ( ع ) روايت كرده كه فرموده است : « هر كس در محلّى كه آب يافت مىشود آب بدهد مانند كسى است كه بردهاى را آزاد كرده است و كسى كه به جايى آب رساند كه آب در آن يافت نمىشود همچون كسى است كه انسانى را زنده كرده و آن كه يك نفر را زنده كند مانند آن است كه همهء مردم را زنده كرده است . » « 44 »
بيان پنهان يا آشكار گرفتن صدقه
( 1 ) طالبان اخلاص در اين باره اختلاف كردهاند ؛ برخى بدين گرايش دارند كه پنهان دادن صدقه افضل است و بعضى اظهار آن را بهتر دانستهاند ، و ما به مقاصد آنانى كه در هر يك از اين دو صورت وجود دارد اشاره مىكنيم و سپس آنچه را در اين مورد سزاوار است بيان خواهيم داشت .
امّا اخفاى صدقه و در آن پنج مقصد است :
1 - دادن صدقه در پنهانى به پوشيده ماندن حال گيرنده نزديكتر است
( 2 ) ، زيرا گرفتن آشكار آن مايهء هتك حريم مروّت و كشف حاجت گيرنده ، و خروج او از صيانت نفس و تعفّفى است كه محبوب است و ناآگاهان اهل آن را از غايت عفاف در زمرهء توانگران به حساب مىآورند .
2 - پنهانى دادن صدقه موجب سالمتر ماندن دلهاى مردم و زبان آنهاست ،
( 3 ) زيرا بسا كه به گيرنده حسادت ورزند و يا گرفتن صدقه را بر او زشت شمارند و پندارند كه او از آن بىنياز است ، و يا به او نسبت زياد گرفتن دهند ؛ و در هر حال حسادت و بدگمانى و غيبت از گناهان كبيره است و حفظ مردم از ارتكاب اين گناهان سزاوارتر مىباشد .
ابو ايّوب سجستانى گفته است : من پوشيدن جامه نو را از بيم اين كه در همسايگانم ايجاد حسد كند ترك كردهام . يكى از زهّاد گفته است : بسا من استفادهء از چيزى را ترك كردهام
هامش
( 44 ) الفقيه ، ص 167 شماره 3 و ص 164 شماره 1 تا 3 .