مردى است داراى همسر كه پيوسته زنش او را آزار مىدهد ، و او مىگويد : پروردگارا مرا از اين رهايى ده . پروردگار در پاسخ او مىگويد : آيا من طلاق او را در دست تو قرار ندادهام ؟ » « 32 » امام صادق ( ع ) فرموده است : « در هنگام سؤال تا سه تن را اطعام كنيد و اگر بيشتر از آن را بخواهيد اطعام كنيد جز اين كه شما حقّ آن روز خود را ادا كردهايد . » « 33 » و نيز فرموده است : « هنگامى كه به سائل چيزى مىدهيد به آنها بگوييد كه دعا كنند ، زيرا دعاى آنها در بارهء شما به اجابت مىرسد و در بارهء خودشان مستجاب نمىشود . » « 34 » امام صادق ( ع ) در بارهء مردى كه پولى به ديگرى داد تا آن را ميان مستحقّين تقسيم كند فرمود : براى قسمت كننده همان اجر است كه براى دهنده است بىآن كه از اجر دهنده چيزى كاسته شود ؛ و اگر احسان بر هفتاد دست جريان يابد همگى آنان از اجر بهرهمند مىشوند بىآن كه از اجر صاحب آن چيزى كاسته شود . » « 35 » از امام صادق ( ع ) پرسش شد كدام صدقه افضل است ؟ فرمود : « دادن تهيدست به اندازه توان خود آيا نشنيدهاى كه خداوند متعال فرموده است :
وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ
آيا در اين جا فضيلتى مىبينى ؟ » [ 1 ]
هامش
[ 1 ] حشر / 9 : اين حديث اشعار دارد به اين كه صدقه دهنده بايد چيزى براى رفع نيازمنديهاى خود باقى بگذارد و اين معنا با قول آن حضرت كه فرموده است : « بهترين صدقه آن است كه از روى غنا و بىنيازى باشد » منافات ندارد ، و بايد گفت هر كدام از اين دو نوعى فضيلت دارد ، امّا صدقه انسان تهيدست از آن جهت خوب است كه در حالى كه به آن نيازمند است با نفس خويش مبارزه و آن را انفاق مىكند بر خلاف غنىّ كه او توانگر و مالدار است و به آنچه مىدهد اعتنايى ندارد . امّا صدقه غنىّ فضيلتش براى اين است كه انسان با دادن آن مضطر و بيچاره نشده و تهيدست نمىشود ، و در واقع مشتى از خروار مىبخشد . در حالى كه فقير اگر آنچه دارد صدقه دهد عاجز و درمانده مىگردد . سجستانى در سنن خود ( ج 1 ، ص 389 ) از جابر نقل كرده كه گفته است در خدمت پيامبر خدا ( ص ) بوديم كه ناگهان مردى وارد شد و با او چيزى شبيه تخم مرغ از طلا بود و عرض كرد : اى پيامبر خدا ! من اين را از معدنى به دست آوردم ، اين را بگير كه صدقه است و جز اين چيزى ندارم . پيامبر خدا ( ص ) از او رو گردانيد . وى از جانب سمت راست آن حضرت آمد و سخن خود را تكرار
( 32 ) الفقيه ، ص 165 ، شماره 9 تا 25 .
( 33 ) الفقيه ، ص 165 ، شماره 9 تا 25 .
( 34 ) الفقيه ، ص 165 ، شماره 9 تا 25 .
( 35 ) الفقيه ، ص 165 ، شماره 9 تا 25 .