و نيز آن حضرت فرموده است : « علم به هفت دليل از مال بهتر است ، نخست اين كه علم ميراث پيامبران است ، و مال ميراث فرعونها ، دوّم علم با انفاق كاهش نمىيابد ، و مال با هزينه و انفاق نقصان مىگيرد ، سوّم اين كه مال نيازمند نگهبان است و علم پاسدار صاحب خود مىباشد ، چهارم علم در كفن انسان داخل مىشود و او را در همه جا همراه است در حالى كه مال او را ترك مىكند و باقى مىماند ، پنجم مال را مؤمن و كافر به دست مىآورند ، امّا علم تنها براى مؤمن حاصل مىشود ، ششّم همگى مردم در امور دين خود به عالمان نياز دارند ، ليكن به مالداران نيازى نيست . هفتم علم انسان را براى گذشتن از صراط نيرومند مىسازد ، و مال مانع گذشتن او از آن مىباشد . » « 115 » و نيز فرموده است : « ارزش هر كس به قدر چيزى است كه آن را مىداند ، در عبارت ديگر آمده است : . . . به قدر چيزى است كه آن را نيكو انجام مىدهد . » « 116 » از امام زين العابدين ( ع ) نقل شده كه فرموده است : « اگر مردم فوايدى را كه در تحصيل علم است بدانند ، آن را طلب مىكنند ، هر چند اين كار متضمّن ريختن خون آنها و فرو رفتن در امواج دريا باشد ؛ همانا خداوند متعال به دانيال نبىّ وحى فرمود كه مبغوضترين بندگان نزد من نادانى است كه حقّ اهل علم را سبك شمارد ، و پيروى آنها را ترك كند ، و محبوبترين بندگان نزد من پرهيزگارى است كه خواهان ثوابهاى بسيار ، و همنشين عالمان و پيرو شكيبايان باشد ، و از حكيمان سخن گويد . » « 117 » از امام باقر ( ع ) روايت شده كه فرموده است : « هر كه طريق هدايتى را به كسى بياموزد به اندازهء كسانى كه آن را به كار بستهاند به او پاداش داده مىشود ، بىآن كه از پاداش آنها كاسته شود ، و آن كه امر گمراه كنندهاى را
هامش
( 115 ) تنها در منية المريد به اين حديث دست يافتم .
( 116 ) نهج البلاغه ، ابواب الحكم ، شمارهء 81 .
( 117 ) كافى ، كلينى ، ج 1 ، ص 35 ؛ در آن جا به جاى جملهء « از حكيمان سخن گويد » كه ترجمه « القائل عن الحكماء » است . « القابل عن الحكما » آمده است كه به معناى پذيرنده از حكيمان است .