در مصباح الشريعة « 41 » از امام صادق ( ع ) نقل شده كه فرموده است :
« بنده كه از روى حقيقت براى حقّ تعالى ركوع مىكند خداوند او را به نور جلال و شكوه خود زينت مىبخشد ، و در سايهء كبريايى خويش قرار مىدهد ، و جامه برگزيدگانش را بر او مىپوشاند ؛ ركوع در مرتبهء اوّل و سجود در مرتبهء دوّم قرار دارد ؛ كسى كه اوّلى را به معناى خود به جا آورد شايستگى دوّمى را پيدا مىكند ، ركوع ادب و سجود تقرّب است ، كسى كه ادب را نيكو به جا نياورد شايستگى قرب حقّ تعالى را ندارد . پس با دل خويش خاضعانه براى پروردگارت ركوع كن ، و در برابر قدرت او خوار و ترسان باش ، و مانند كسى كه بيمناك و اندوهگين است از اين كه مبادا فايدهاى را كه عايد ركوعكنندگان مىشود از دست بدهد در مقابل خداوند افتاده و فروتن باش ؛ حكايت شده كه ربيع بن خثيم تمام شب را بيدار و در يك ركعت به صبح مىرسانيد ، چون بامداد مىشد نفسى عميق مىكشيد و مىگفت : اى واى مخلصين پيشى گرفتند و ما محروم مانديم .
ركوع خود را با هموار كردن پشت خود كامل به جا بياور ، و كوشش خود را در قيام به خدمت پروردگار بىآن كه كمكى از جانب او شود ناچيز بدان ، و با قلب خويش از وسوسهها و فريبها و نيرنگهاى شيطان گريزان باش ، زيرا خداوند متعال بندگان را به اندازهء فروتنى كه نسبت به او دارند ترقّى مىدهد ، و به قدر آگاهى كه بر نهان و اسرارشان دارد آنان را به اصول تواضع و خضوع و خشوع هدايت مىكند .
غزّالى مىگويد : سپس سر به سجده بگذار ، كه آن عالىترين درجات فروتنى است ، و عزيزترين اعضاى خود را كه صورت است بر خوارترين اشيا كه خاك است بنه ، اگر بتوانى ميان پيشانى و خاك حايلى قرار مده تا سجدهات بر زمين باشد ، چه اين به فروتنى نزديكتر ، و بيشتر گوياى ذلّت تو در برابر خالق متعال است ، و چون خويشتن را در مقام ذلّت درآوردى ، بدان كه نفس خويش را در جايگاه مناسب خودش قرار دادهاى و فرع را به اصلش باز گردانيدهاى ، زيرا
هامش
( 41 ) باب پانزدهم .