از امام صادق ( ع ) روايت است : « چون در شب ( براى عبادت ) برخيزى مسواك كن ، زيرا فرشتهاى به نزد تو مىآيد و دهنش را بر دهانت مىگذارد ، و هر حرفى را كه تلاوت مىكنى به آسمان بالا برده مىشود ، پس بايد دهنت خوشبو باشد . » « 57 » چنان كه از اخبار برمىآيد جايز است به هنگام نبودن مسواك يا تنگى وقت با انگشت سبّابه يا شست مسواك كرد .
نيز از امام صادق ( ع ) نقل شده كه فرموده است : « همان گونه كه آلودگيهايى را كه بر اثر طعام و خوراك به وجود آمده از دندانهايت بر طرف مىكنى ، پليدى گناهانت را با زارى و خشوع و شبزندهدارى و استغفار سحرگاهى بزداى ، و درون و برونت را براى خداوند از همهء تيرگيهاى ملاهى و مناهى پاك و خالص گردان ، زيرا پيامبر خدا ( ص ) مسواك را براى بيداران و هشياران مثل قرار داده است ، چه مسواك يك رستنى پاكيزه و لطيف و شاخهء درختى شيرين و مبارك است ، و دندانها نيز آفريدهء خداست كه آنها را در دهان وسيلهء جويدن و ميل به طعام و اصلاح معده قرار داده است . اين دندانها گوهرهايى صاف و زلالند كه بر اثر جويدن طعام آلوده مىشوند ، و به همين سبب بوى دهان دگرگون مىشود و باعث ايجاد تباهى در دماغ مىگردد ، بنابراين مؤمن زيرك چون با چوبى نرم و لطيف مسواك كند ، و آن را بر گوهرهاى صاف دهانش بكشد تباهى و دگرگونى را از آنها زايل مىكند ، و آنها به حالت اصلى خود باز مىگردند . به همين گونه خداوند دل را پاك و پاكيزه آفريده ، و غذاى آن را ياد خدا و تفكّر و احساس هيبت و تعظيم نسبت به او قرار داده است ، و هنگامى كه قلب صاف و زلال بر اثر غفلت دچار تيرگى و كدورت شود بايد آن را به وسيلهء توبه صيقلى دهند ، و به آب انابت و تضرّع پاكيزهاش گردانند ، تا به حالت نخست و صفاى اصلى خود باز گردد ، چه خداوند متعال فرموده است :
إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ
. پيامبر ( ص ) فرموده است : « مسواك كردن
هامش
( 57 ) كافى ، كلينى ، ج 3 ، ص 23 ؛ محاسن ، برقى ، ص 559 .