جوييد هرگز گمراه نخواهيد شد ، و آن كتاب خدا و عترت من خاندان من است ، چه آنها از هم جدا نخواهند شد تا آنگاه كه در كنار حوض بر من وارد شوند . » « 22 » معناى جدا نشدن آنها از يكديگر اين است كه علم كتاب خدا تنها نزد عترت پيامبر ( ص ) است ، و هر كس به عترت تمسّك جويد به هر دو چنگ زده است . در روايت ديگرى است كه پس از اين پيامبر ( ص ) سه بار الّلهم اشهد را تكرار كرد و خداوند را بر گفتار خود گواه گرفت ، در روايت ديگرى آمده است : « من دو چيز گرانبها را در ميان شما به جا مىگذارم كه يكى از آنها از ديگرى بزرگتر است ، و اينها كتاب خدا و عترت من خاندانم مىباشد . پس بنگريد چگونه پس از من دربارهء آنها رفتار مىكنيد . اين دو هرگز از هم جدا نمىشوند تا آنگاه كه در كنار حوض بر من وارد شوند . » « 23 » در روايت ديگرى است : « من در آستانهء مرگم نزديك است فراخوانده شوم و اجابت كنم . در ميان شما دو چيز گرانبها به جا گذاشتهام كه يكى برتر از ديگرى است . » « 24 » در روايت ديگر آمده است : « دو امر كه يكى طولانىتر از ديگرى است : كتاب خدا كه ريسمانى است كشيده شده از آسمان به زمين و طرف ديگر آن به دست خداست ، و ديگر عترت من است . » در روايت ديگرى است « و آنها دو جانشين پس از من مىباشند . » در يك روايت است : « يكى از اين دو كه بزرگتر است كتاب خداست ، و آن ريسمانى است كه يك طرف آن به دست خدا و طرف ديگر به دست شماست ، پس به آن چنگ زنيد تا نلغزيد و گمراه نشويد ، و آن كه كوچكتر است عترت من مىباشد ، آنها را نكشيد ، و آنها را مقهور و مجبور نسازيد ، چه من از خداوند مهربان و آگاه خواستهام كه اين دو در كنار حوض بر من وارد شوند ، و اين را به من عطا كرده است . پس هر كس آنها را
هامش
( 22 ) اين حديث پيش از اين از طريق شمارى از منابع اهل سنّت ذكر شده است . دربارهء حديث ثقلين به كتاب عبقات الانوار مراجعه شود تا به منابع آن با اختلاف در الفاظ آگاهى حاصل گردد .
( 23 ) كمال الدّين ، صدوق ، ص 136 .
( 24 ) همان مأخذ ، ص 137 .