عرض كردند : كدام يك از مردم بدتر است ؟ فرمود : بارالها بيامرز ؛ عرض كردند : براى ما بيان فرما ؛ فرمود : عالمان هر گاه تبهكار شوند . » « 93 » همچنين پيامبر ( ص ) فرموده است : « كسى كه در دنيا تفكّرش بيشتر است ، در روز رستاخيز ايمنىاش از همه زيادتر ، و آن كه در دنيا گريهاش بيشتر است ، در آخرت خندهاش از همگان افزونتر ، و آن كه در دنيا اندوهش طولانىتر است ، در آخرت خوشحالىاش از همه كس زيادتر است . » على ( ع ) در خطبهاش « 94 » فرموده است : ذمّهء من گرو سخنانى است كه مىگويم ، و من ضامنم ، اين كه با پرهيزگارى كشتزار هيچ قومى خشك نمىشود ، و اساسى كه بر هدايت استوار است نابود نمىگردد ، نادانترين مردم كسى است كه اندازهء خويش را نشناسد ، دشمنترين مردم نزد خداوند مردى است كه آگاهيهايى را فراهم مىآورد و با شتاب در تاريكيهاى فتنه فرو مىرود ، و آن كه شبيه انسانها و فرومايهترين آنهاست او را عالم مىنامد ، در حالى كه يك روز تمام را در علم نگذرانده است ، بامدادان با شتاب و شدّت در طلب چيزى كوشيده كه كم آن بهتر از بسيار آن است ، تا آنگاه كه از آبى گنديده سير آب شده ، و چيزهايى بىفايدهء بسيارى فراهم ساخته است ، در اين هنگام به دادن فتوا مشغول مىشود ، تا آنچه را بر ديگران مشتبه شده پاك و روشن گرداند . اگر واقعهء مهمى براى او پيش آيد ، انبوه آراى ناسودمند خود را براى آن آماده ساخته است . او در دفع شبهات مانند عنكبوت است كه تارهاى خود را مىتند ، و نمىداند درست كار كرده يا نه ؟ نادانيهاى بسيار مرتكب مىشود ، نادانسته در كارهاى مشتبه وارد مىگردد ، از آنچه نمىداند پوزش نمىطلبد تا سالم ماند ، و در آنچه مىداند يقين ندارد تا سودى به دست آورد ؛ مانند باد كه برگ خشك درختان را مىپراكند ، روايات را به دور مىريزد ، خونهاى بناحق ريخته از دست
هامش
( 93 ) در هيچ مأخذى به اين روايت و روايت بعد از آن دست نيافتم .
( 94 ) خطبهء 16 ، نهج البلاغه ، با اختلافى زياد .