چنانچه ديگران را به ترك دنيا بخواند ممكن است آنها به سبب او اصلاح شوند .
ظاهر حال اين عالم نماى جاهطلب مانند حال علماى سلف است ، ليكن مقاصد جاهطلبانهء خود را در دل پنهان مىدارد . او همانند شمع است كه خود مىسوزد و ديگران از او روشنايى مىگيرند ، پس صلاح ديگران در سوختن و هلاك اوست ، امّا اگر مردم را به دنيا طلبى دعوت كند مانند آتش سوزندهاى خواهد بود كه خود و ديگران را به كام خويش مىكشد .
از اين رو دانشمندان سه گونهاند ، دستهاى خود و ديگران را هلاك مىكنند . اينان همانهايى هستند كه به دنيا رو آوردهاند ، و آشكارا مردم را به طلب آن دعوت مىكنند . دستهء ديگر خود و ديگران را سعادتمند و خوشبخت مىسازند ؛ اينان كسانى هستند كه در ظاهر و باطن از دنيا روى گردانيدهاند و مردم را به سوى خدا دعوت مىكنند . گروه سوّم آنهايى هستند كه خود را هلاك كرده و ديگران را به سعادت مىرسانند ؛ اينان مردم را به سوى آخرت دعوت مىكنند . و در ظاهر به دنيا پشت پا زدهاند ، و در باطن مقصودشان جلب مقبوليّت عامّه و به دست آوردن جاه و مقام است . اينك بينديش تو از كدام دستهاى و براى چه كسى خود را بدين كار مشغول داشتهاى ؛ هرگز گمان مكن خداوند سبحان علم يا عملى را كه خالص نيست و براى رضاى او انجام نشده است بپذيرد . به خواست خدا در كتاب ريا بلكه در سراسر بخش مهلكات مطالبى در اين باره خواهد آمد كه شكّ را از تو خواهد زدود .
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى ) — صفحة 208
مساهمون: الفيض الكاشاني
ص٢٠٨