صريح حقّ در اين امور آشكار گردد ، به گونهاى كه گويا با چشم سر ، و خالى از هر گونه شكّ و ترديد اين امور مشاهده و معلوم شده است . اين امر از نظر گوهر و سرشت انسان قابل امكان است ، جز ابن كه زنگار پليديها و كثافات دنيا بر روى آينه دل جمع و متراكم شده است و مقصود از علم راه آخرت دانستن كيفيّت زدودن اين پليديها از اين آينه است ، پليديهايى كه ميان بنده و حقّ تعالى ، و نيز شناخت صفات و افعال او مانع و حجاب است . بىشك زدودن اين زنگارها و پاكيزه ساختن آن از پليديها تنها از طريق ترك شهوات ، و اقتدا به پيامبران در همهء احوال آنها ، امكان پذير است ، از اين رو به اندازهاى كه از دل حجاب برداشته مىشود ، و در برابر حقّ قرار مىگيرد ، انوار حقايق بر آن مىتابد ، و براى رسيدن به اين مقصود جز تحمّل رياضتهايى كه تفصيل آنها در جاى خود خواهد آمد ، و جز كسب دانش و فرا گرفتن آن ، راهى وجود ندارد .
امّا علم مكاشفه در كتابها وارد نمىشود و كسى كه خداوند چيزى از اين دانش را به او ارزانى داشته است پيرامون مسائل آن جز با اهلش گفتگو نمىكند و او بر سبيل مذاكره و به طور سرّى در اين امر با وى مشاركت مىكند . اين علم پنهانى همان است كه پيامبر ( ص ) در گفتار خود اراده كرده و فرموده است :
« همانا برخى از علوم صورت پوشيدهاى دارد كه جز اهل معرفت كسى آن را نمىداند و اينان چون از آن دانش سخن بگويند تنها كسانى كه نسبت به خدا خدعه مىكنند آن را منكر مىشوند و كسانى كه به خدا اعتقاد دارند آن را مىپذيرند بنابراين كسى را كه خداوند علمى به او عطا كرده است كوچك نشماريد ، زيرا خداوند او را حقير ندانسته كه آن دانش را به وى ارزانى داشته است . » « 41 » مىگويم : ما نيز از طريق خاصّه به سند خود از امير مؤمنان ( ع ) روايت داريم كه فرموده است : « همانا محبوبترين بندگان نزد خدا بندهاى است كه خدا او
هامش
( 41 ) بخش اخير حديث در بحار ، ج 2 ، ص 44 ، از كنز الفوائد كراجكى .