تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن ( فارسى ) — صفحة 330

مساهمون:

ص٣٣٠
خداوند خانهء ششم تا به خانه ششم گيرند و از طالع افكنند ، سهم‌السفر به روز و شب از خداوند خانهء نهم گيرند تا به خانهء نهم و از طالع افكنند ، سهم العمل به روز و شب از خداوند خانهء دهم گيرند و از طالع طرح كنند ، سهم الأصدقاء به روز و شب از خداوند خانهء يازدهم گيرند تا خانهء يازدهم ، و در سهم الأعداء از خداوند خانهء دوازدهم تا دوازدهم و از طالع افكنند .

قواعد لغت تركى

* فائده : بدان كه در لغت تركى علامت مصدر آن بود كه در آخر لفظ ماق باشد مانند « كلماق » به معنى آمدن ، و « گتماق » به معنى رفتن و « ورماق » بضم واو به معنى زدن و بكسر واو به معنى دادن و « ترپنماق » به معنى جنبيدن . و همچنان كه در لغت عرب از مصدر نه وجه باز مىگردد بعينه در لغت ترك نيز از مصدر نه وجه باز مىگردد و همچنان كه اقرب صيغ در لغت عربى به مصدر ماضى است در لغت ترك امر حاضر مفرد است ، زيرا كه امر حاضر مفرد از هر مصدرى به حذف لفظ « ماق » حاصل مىشود بدون زيادتى چيزى چون « گل » و « گت » و « ور » و « ترپن » و أمثال آن . پس اصل امر مصدر است و اصل ساير صيغ امر است . همچنان كه در عربى اصل ماضى مصدر است و اصل ساير صيغه‌ها ماضى است ، پس نه وجه كه از مصدر باز مىگردد به اين ترتيب ذكر مىشود : امر ، ماضى ، مستقبل ، نهى ، نفى جحد ، استفهام ، اسم فاعل ، اسم مفعول ، و در تركى در اين صيغ فرق ميان تثنيه و جمع و مذكر و مؤنث نيست . پس هر يك از امر و ماضى و مستقبل و نفى و نهى و جحد و استفهام را شش صيغه است مفرد غايب و غير مفرد غائب ، و مفرد حاضر ، و غير مفرد ، و متكلم وحده ، و متكلم مع‌الغير ، و هر يك از اسم فاعل و مفعول را دو صيغه مفرد است و غير مفرد و كلمه « له » به فتح لام و سكون‌ها علامت تثنيه و جمع غايب