تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن ( فارسى ) — صفحة 328

مساهمون:

ص٣٢٨
ايضاً : قلم ديگر به ترتيب ابتث اين است : [ تصوير ]

جمع اعدادى كه تفاوت ميان آنها بر يك و تيره است

* فائده : در جمع اعدادى كه تفاوت ميان ايشان بر يك و تيره باشد خواهد مبدأ آن از واحد باشد يا نه آن است كه مبدأ را با آخر جمع كرده در نصف عدد آن اعداد ضرب كنند بلكه از هر عددى با هر عددى كه خواهند جمع كنند طريقه آن چنين است و اگر عدد اخير معلوم نباشد چنانچه بخواهند از چهار به تفاضل پنج پنج تا شش عدد جمع كنند از عدد يكى نقصان مىكنند و حاصل را در تفاضل ضرب مىكنند حاصل ضرب عدد اخير است پس آن را با اول جمع نموده در نصف عدد ضرب نمايند تا مطلوب حاصل شود .

عدد عدل به عرف اهل اعداد

* فائده : عدد عدل به عرف اهل اعداد عبارت است از اعدادى كه مساويهء حصهء دو خانه باشد بر تقدير اينكه وفقش را بالسويه بخش كنند بر بيوت يك سطر و در مربعات طبيعى الوفق البته مساوى شمار خانه‌هاى مربع باشد با يكى .

وفق طبيعى و غيرطبيعى

فائده :

وفق طبيعى بود يا غير طبيعى ، طبيعى آن است كه اعداد از واحد به نظم طبيعى تا عدد مجموع خانه‌هاى مربع نهاده باشند و غير طبيعى آن است كه
خزائن ( فارسى ) — صفحة 328 | حسن حسن زاده آملى / المحقق النراقي