جُنُودَهُما مِنْهُمْ ما كانُوا يَحْذَرُونَ
« 1 » ؛ يعنى و اراده نموديم ما آنكه احسان و امتنان بفرماييم بر آنچنان اشخاصى كه ضعيف شمرده و پامال كرده شدهاند در زمين خداوند و آنكه بگردانيم ايشان را امامان و مقتدايان خلايق برملا و آشكارا و بگردانيم ايشان را بزرگان و وارثين و تصرّفكنندگان در زمين و استقلال بدهيم مر ايشان را در زمين و بنماييم به فرعون و هامان و به جنود و تبعهء آنها از جانب ايشان بلاها و انتقامهايى كه بودند كه از آن حذر مىكردند و تنزيل اين آيه هرچند كه در قصّه و واقعه بنى اسرائيل است بالنسبه به فرعون و هامان و قبطيان لكن تأويل و مقصود اصلى از آن قصّه و واقعهء ائمّه عليهم السّلام و آل محمد صلّى اللّه عليه و إله و سلّم است بالنّسبه به فرعون و هامان و تبعهء ايشان از اين امّت كه مراد از اول اوّلى است و از دوم دومى است كه هردو مقصود از صنمى قريش مىباشند و مراد از تبعهء ايشان بنى اميّه و بنى عبّاس و تابعين ايشانند چنانكه نصوص به خصوص در اين معنى وارد شده است « 2 » و بر سبيل عموم ايضا وارد شده است و محقّق است كه آنچه در امم سالفه رخ داده است بايد كه البتّه در اين امّت طابق النّعل بالنّعل واقع شود ، پس چنانكه خداوند در زمان سابق احسان و امتنان فرمود بر حضرت موسى عليه السّلام و بر ساير تبعهء آن از بنى اسرائيل و آنها را مستقل و وارث و متصرّف در زمين خود گردانيد و فرعون و هامان و جنودشان را از قبطيان غرق و هلاك نمود بعد از آنكه ايشان مستضعف و پامال كرده شده فرعون و هامان و تبعهء آنها بودند و همچنان بايد كه در اين زمان كه زمان لا حق است احسان و امتنان بفرمايد بر حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم و بر ساير تبعهء آن از ائمه عليهم السّلام و مؤمنين و ايشان را مستقل و وارث و متصرف در زمين خود بگرداند و فرعون و هامان و جنود ايشان كه از اين امّت و در اين زمان ما لا حق مىباشند ذليل و خوار و هلاك بنمايد بعد از آنكه آن جنابان با تبعهء خودشان مستضعف و پامال كرده شده آن خبيثان بودند و مخفى نماناد كه اين آيه دليل صريح و واضحى است بر رجعت نمودن حضرات و مؤمنان كه اول و اقدم ايشان در رجعت و ظهور حضرت صاحب العصر است كه نفس پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم است .
هامش
( 1 ) . قصص : 5 - 6 .
( 2 ) . مجمع البيان ، ج 7 ، ص 414 .