اوّل : باء ساكنه به سبب جزم نزد فاء ، و اين پنج حرف است در قرآن :
أو يغلب فسوف
در نساء « 1 » ، و
إن تعجب فعجب
در رعد « 2 » ،
قال اذهب فمن
در سبحان « 3 »
فاذهب فإن لك
در طه « 4 » ، و
من لم يتب فأولئك
در حجرات « 5 » .
دويم : [ فاء ] مجزومه نزد باء ، عكس آن ، و آن يك حرف است :
نخسف بهم
در سبأ « 6 » .
سيم : باء ساكنه به جزم ايضا نزد ميم ، يك حرف است :
و يعذب من يشاء
در بقره « 7 » . اين بنابر قراءت آنها كه به اسكان خواندند ، و عاصم با هر كه موافق اوست به رفع .
چهارم : باء ساكنه ايضا در فعل امر نزد ميم هم يك جا است : در هود « 8 » : « اركب معنا » . و عاصم بكماله در اين ادغام دارد . [ و از ] شاطبيه و تيسير و از تقريب نشر خلاف دارد .
پنجم : راء ساكنه ، خواه در مضارع مجزوم و خواه در امر نزد لام ، نحو :
نغفر لكم
،
فاصبر لحكم ربك
و امثالها .
ششم : لام ساكنه به جزم نزد ذال يك حرف مكرّرا واقع است :
و من يفعل ذلك
. « 9 »
هفتم : ثاء مثلّثه در مضارع مجزوم نزد ذال معجمه ، و اين يك حرف است :
يلهث ذلك
در اعراف « 10 » . و عاصم در اين ادغام دارد . و از شاطبيه و تيسير و از تقريب نشر خلاف است .
هشتم : دال مهملهء مجزومه نزد ثاء مثلّثه : « و من يرد ثواب » دو حرف است در آل عمران « 11 » .
نهم : ذال معجمه نزد تاء مثنّاة ، در : « إتّخذت » و « أخذت » به لفظ افراد جهت مخاطب و متكلّم ، و « أخذتم » و « إتّخذتم » به لفظ جمع ، هر جا كه واقع است . و در اين عاصم ادغام دارد از روايت شعبه ، و اظهار از روايت حفص .
دهم : ذال معجمه ايضا نزد تاء مثنّاة ، ايضا يك حرف است در طه :
فنبذتها
« 12 » .
هامش
( 1 ) آيهء 74 .
( 2 ) آيهء 5 .
( 3 ) اسراء / 63 .
( 4 ) آيهء 98 .
( 5 ) آيهء 11 .
( 6 ) آيهء 9 .
( 7 ) آيهء 284 .
( 8 ) آيهء 42 .
( 9 ) بقره / 231 و . . . .
( 10 ) آيهء 176 .
( 11 ) آيهء 145 .
( 12 ) آيهء 96 .