ابو الفتح ولوالجى ، در شمار استادان احمد بن محمّد بن حسن خزاعى نيز آمده است .
همچنين خزاعى در شهر سمرقند از ولوالجى رواياتى را فراگرفته است « 1 » .
بنا به نقل ابو محمّد عبد القادر قرشى ، وى از بخارا راهى سمرقند شد و مدت كوتاهى را در اين شهر اقامت كرد و افتخار شاگردى محمّد بن محمّد بن ايوب قطوانى را يافت . او در اين سفر ، كتاب الأمالى خود را از زبان مشايخ عصرش به پايان رسانيد ، و نيز مىگويند : وى در سند روايات كتاب شمايل النبى صلّى اللّه عليه و إله ترمذى واقع شده است . آن عالم عامل سرانجام در سال 541 ه . در ولوالج ديده از جهان فروبست « 2 » .
از آثار او مىتوان ، كتاب الفتاوى الولوالجيه و كتاب الأمالى را نام برد « 3 » .
[ 324 ] عبد السّلام روانى
روان ، نام يكى از شهرهاى تخارستان است عبد السلام روانى در اين شهر به جهان هستى قدم نهاد و تحصيلاتش را در زادگاه خود و نيز در شهر بلخ به پايان رسانيد . آنگاه از بلخ به زادگاهش بازگشت و مدتى سمت قضاوت شهر روان را به عهده داشت . اين مرد بزرگ در علوم فقه و اصول ، رجال ، درايه ، فلسفه و مناظره ، تبحّرى خاص داشت و در هر يك از اين علوم صاحبنظر بود . او علم حديث را در محضر ابو سعد اسعد بن محمّد ظهيرى فراگرفت . عبد السلام روانى چون ظلم و ستم حاكم روان را ديد ، شهرش را به سوى بلخ ترك كرد و به سلطان بلخ از او شكايت برد .
سلطان ، حاكم خودكامهء روان را عزل كرد ، ولى ديگر عبد السلام روانى به زادگاه خود بازنگشت و تا آخر عمر در بلخ سكونت اختيار كرد و در اين شهر نيز وفات يافت « 4 » .
هامش
( 1 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 5 ، ص 188 .
( 2 ) - الجواهر المضيّه ، ج 2 ، ص 417 .
( 3 ) - معجم المؤلفين ، ج 2 ، ص 143 ؛ الأعلام ، ج 4 ، ص 126 .
( 4 ) - الانساب ، سمعانى ، ج 6 ، ص 54 ؛ معجم البلدان ، ج 3 ، ص 20 .