مىرفت . او در منصب قضاوت بلخ ، هرات و نيشابور بود و در دوران حكومت مأمون عباسى و روز پنجشنبه نيمهء ماه محرم سال 211 ه . وفات يافت . وى رواياتش را از طرق سفيان ثورى ، ابراهيم بن طهمان ، زايده ، اسرئيل ، خالد بن ميسره ، حماد بن سلمه ، خارجة بن مصعب ، و مالك بن انس نقل كرده و راويانى چون محمّد بن يحيى الذهلى ، احمد بن حنبل ، ابو حاتم احمد بن يوسف سلّمى ، احمد بن معاذ سلّمى ، ايوب بن حسن زاهد و محمّد بن عبد الوهاب عبدى فراء از او رواياتى را نقل كردهاند « 1 » .
ابن حجر مىگويد : ابو يحيى مرورودى از شاگردان مخصوص سفيان ثورى بود ، و در طريق نقل روايت او شك وجود ندارد و روايات او صحيح است « 2 » . ذهبى در سير اعلام مىگويد : رواياتى از قاضى ابو يحيى ، در كتب ششگانهء اهل سنّت ديده نشده است « 3 » .
بخارى مىگويد : قاضى ابو يحيى عبد الصمد خراسانى از جمله خادمان سفيان ثورى است « 4 » .
[ 329 ] عبد الصمد بن سليمان ابى مطر عتكى بلخى
ابو بكر عبد الصمد بن سليمان عتكى بلخى حافظ ، از جمله مفاخر فقها و محدّثان بلخ بود . وى در سال 246 ه . به نيشابور سفر كرد و در اين شهر به تدريس علم حديث پرداخت . او رواياتش را از طرق ابراهيم بن موسى رازى ، احمد بن حنبل ، حكم بن مبارك ، زكريّا بن يحيى بلخى لؤلؤى ، سليمان بن حرب ، ابو عبد الرحمان عبد اللّه بن يزيد مقرى ، ابو نعيم فضل بن دكين ، محمّد بن يزيد بن خنيس مكى ، ابراهيم بن مكى بلخى ، ابو نضر هاشم بن قاسم ، هوزة بن خليفه ، يحيى بن صالح وحاظى ، و يعلى بن عبيد
هامش
( 1 ) - تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 201 - 210 ه . ، ص 236 - 237 ؛ الاكمال ، ج 1 ، ص 53 ؛ دايرة المعارف اعلمى ، ج 12 ، ص 197 ؛ لسان الميزان ، ج 4 ، ص 367 ؛ تاريخ نيشابور ، ص 26 ؛ الثقات ، ج 8 ، ص 415 ؛ سير اعلام النبلاء ، ج 7 ، ص 273 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 478 .
( 2 ) - تعجيل المنفعه ، ص 294 .
( 3 ) - سير اعلام النبلاء ، ج 9 ، ص 517 .
( 4 ) - التاريخ الكبير ، ج 3 ، ص 105 ؛ الطبقات الكبرى ، ج 7 ، ص 375 ؛ الجرح و التعديل ، ج 6 ، ص 51 ؛ كتاب الطبقات خليفه ، ص 602 ؛ الوافى بالوفيات ، ج 18 ، ص 269 .