داشت و مردم هم او را مىستودند . او عالمى منحصر به فرد در منطقه بود .
از ويژگيهاى ديگر وى آن بود كه نظافت و آراستگى را دوست داشت و رعايت مىكرد . او روحانى خوشلباس و آراستهاى بود ، در سفرها ، و نماز جمعه و جماعات و در محافل عمومى لباس زيبا مىپوشيد و خودش را معطر مىساخت ؛ به اطرافيانش نيز سفارش مىكرد كه سر و وضع مرتبى داشته باشند . وى در هنگام خروج از منزل به آينه تماشا مىكرد و خود را مرتب مىساخت و مىفرمود : اين عمل سنّت پيامبر اسلام است .
او در ميان علماى بلخاب بىنظير بود ، در حقيقت ظاهرش بيانگر باطنش بود ، هميشه آرام ، با وقار و با متانت راه مىرفت و در هنگام راه رفتن به آسمان خيره نمىشد . او گويندهء توانايى بود و براى سخنرانى در تمام نقاط كشور از او دعوت مىكردند و وى به منظور تبيين اهداف اسلامى و ترويج ولايت امير المؤمنين على عليه السّلام و مذهب حقه امام جعفر صادق عليه السّلام به سخنرانى مىپرداخت . وى در تأسيس مدارس و مراكز آموزشى نقش بسيار فعالى داشت و راهاندازى دبيرستان سيّد جمال الدين در مركز بلخاب نتيجهء زحمات او بود . احداث سرك ( جادهء ) بلخاب به مزار شريف ، شبرغان و سرپل حاصل تلاش اين روحانى بزرگ بود .
علامه مصباح براى ايجاد ارتباط تلفنى از بلخاب با مراكز ولايات ( استانها ) با تلاش بىوقفه سرانجام موفق شد دولت را متقاعد كند خط تلفن بلخاب و شبرغان را برقرار و راهاندازى كند و او اولين كسى بود كه با مركز ولايت تماس گرفت . همچنين اين اولين گام در جهت توسعه و پيشرفت بلخاب بهشمار مىرفت .
پس از فرمان امام خمينى رحمة اللّه عليه ، مبنى بر اينكه در تمام شهرها نماز جمعه برگزار شود ، علامه سيّد محمّد مصباح اولين نماز سياسى و عبادى جمعه را در مركز بلخاب اقامه كرد . او مىكوشيد با بيان احكام و معارف اسلامى ، مردم را از جنگ ، خشونت و برادركشى برحذر دارد و آنها را به وحدت و اخوّت اسلامى دعوت مىكرد .
دهها مسجد و حسينيه به فرمان او ساخته شد . وى مردم را به فراگيرى علوم حوزوى و دانشگاهى ، به كشاورزى و درختكارى و باغدارى تشويق مىكرد . خود او نيز مرد عمل و كار بود ، و در حدود چهارده هزار درخت مثمر و غيرمثمر غرس كرد . بنابر اين زندگى او بىشباهت به زندگى جدّ بزرگوارش حضرت امير المؤمنين على عليه السّلام نبود ؛ آن حضرت
تاريخ علماى بلخ ( فارسي ) — صفحة 355
مساهمون: مهدى رحمانى ولوى
ص٣٥٥