باغ بهشت به خاك سپرده شد . عاش سعيدا و مات سعيدا « 1 » .
[ 632 ] محمّد بن حسين بن على بن عباس قلانسى « 2 » بلخى
شيخ الاسلام ابو عبد اللّه محمّد بن حسين قلانسى بلخى از فضلاى عصر خود بهشمار مىرفت و امامت مسجد جامع بلخ را به عهده داشت . او از مشايخ بزرگ بلخ بود .
وى در ماه محرم سال 535 ه . وفات يافته و در گورستان اسپرس دفن است .
او بنابر قول خودش در سال 449 ه . متولد شده و محل تولد وى محله كلاهفروشان بلخ است .
ابو عبد اللّه محمّد بن حسين قلانسى بلخى از جمله محدّثان بزرگ بهشمار مىرفت .
او مدت پنجاه سال به املاى حديث پرداخت . وى بيشتر عمر خود را صرف تدريس قرائت و تجويد قرآن كريم كرد . او در هيچجايى ديده نمىشد ، مگر در مسجد زيرا هميشه در مسجد معتكف بود . در تقوا و ورع نظير و مانند نداشت .
عن محمّد بن حسين قلانسى بلخى باسناده عن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله قال : ان الملائكة ، لتصافح ركبان الحاج تعتنق المشاة « 3 » .
ملائكه با كسانى كه سواره وارد مكّه مىشوند ، مصافحه و با كسانى كه پياده به حج مىروند ، معانقه مىكنند .
ابو فاء قريشى حنفى مىگويد : محمّد بن حسين بن على بلخى قلانسى ، از جمله شاگردان ابو بكر محمّد بن عبد الملك ماسكانى خطيب بود ، از او اجازه نقل روايت داشت ، همچنانكه از ابو ليث نصر بن محمّد بن ابراهيم سمرقندى اجازه نقل روايت گرفته بود « 4 » .
هامش
( 1 ) - زندگىنامهء علماى بلخاب ، ص 58 ( خطى ) ؛ گوشههايى از زندگىنامه مرحوم داملّا موسوى ، ص 22 ؛ دستنوشتهاى فرزندش حجة الاسلام و المسلمين سيّد احمد مصباح .
( 2 ) - دربارهء معنا و وجه تسميهء قلانس ر . ك : همين كتاب ، ج 1 ، ص 76 .
( 3 ) - فضايل بلخ ، ص 353 .
( 4 ) - الجواهر المضيه ، ج 3 ، ص 139 .