اشاره كرد . كتاب مذكور به زبان عربى در عرفان نگاشته شده است . تاريخ تأليف آن حدود 597 ه . مىباشد . يك نسخه از اين كتاب در كتابخانهء دانشگاه عليگر موجود است « 1 » .
[ 489 ] عمر بن صبح بن عمران بلخى خراسانى
ابو نعيم عمر بن صبح بلخى خراسانى در بلخ تولد يافت . او تحصيلاتش را در زادگاه خود به پايان رسانيد و براى تكميل علوم و كسب دانش بيشتر به شهرهاى بخارا ، سمرقند ، بغداد ، شام و حجاز سفر كرد . وى از محضر محدثان و علماى زيادى بهره جست . و رواياتش را از طريق افراد زير نقل كرده است : ابان بن ابى عياش ، بكّار بن عبد اللّه ، بكير بن عبد اللّه ، شاگرد مكحول ، ثور بن يزيد رحّبى ، خالد بن ميمون بن رماح ، سالم بن غيلان بن عبد الاعلى ابو فيض بصرى ، عبد الرحمان بن حرمله ، عبد الرحمان بن عمرو اوزاعى ، قتادة بن دعامه ، محمّد بن ابى عايشه سعدى ، مقاتل بن حيان بلخى ، يحيى بن ابى كثير ، يزيد رقّاشى ، يونس بن عبيد و ابو زبير مكى . همچنين راويانى مانند ، بشير بن زادان ، حسين بن علوان ، على بن جرير باوردى ، على بن حسن بن نعيم شامى ، عيسى بن موسى غنجار بخارى ، غالب بن فرقد اصبهانى ، محمّد بن حمير سليحى ، محمّد بن يعلى سلمى زنبور ، محمّد بن يوسف اصبهانى ، مخلد بن يزيد حرانى ، مسلمة بن على خشنى و يزيد بن عوف از عمر بن صبح بلخى رواياتى را نقل كردهاند « 2 » .
محققان و رجالشناسان دربارهء عمر بن صبح بلخى اختلافنظر دارند ؛ بعضى او را تصديق كردهاند و برخى روايات او را رد كرده مىگويند او ثقه نيست . اسحاق بن راهويه مىگويد : در خراسان سه نفر ظهور كردند كه نظيرشان در دنيا به بدعتگذارى و دروغگويى وجود ندارد : جهم بن صفوان ، عمر بن صبح و مقاتل بن سليمان بلخى . بخارى در تاريخ الاوسط به نقل از على بن جرير مىگويد كه از عمر بن صبح شنيده است كه
هامش
( 1 ) - سيرى در كتابخانههاى هند و پاكستان ، ص 312 .
( 2 ) - تهذيب الكمال ، ج 21 ، ص 396 ؛ خلاصه تهذيب ، ج 2 ، ص 140 .