ادريسى مىگويد : من از فرزندش محمّد بن عبيد اللّه شنيدم كه مىگفت : پدرم جز فرغانه ، به جاى ديگرى سفر نكرده و جز از مسعدة بن أسمع قباوى و ساير مشايخ ساكن سمرقند چيزى يادداشت نكرده است . مسعدة بن أسمع بن مسعدة بن مبارك بن زيد بن احمد فرغانى قباوى ، در قبا كه از شهرهاى بزرگ فرغانه است ، اقامت داشت . او در اواخر عمر به سمرقند رفت و به تدريس علوم پرداخت ؛ ابو بكر عبيد اللّه بلخى از شاگردان او بود . بلخى مطلبى را از فضيل نقل مىكند كه گفت : من در ميان مسجد الحرام مشغول نماز بودم ، جوانى در نزديكى من نماز مىخواند ، ولى مانند نماز جوانان ، نماز خود را سلام داد . به او گفتم : بندهء خدا ، آيا مىدانى در برابر چه كسى ايستادهاى ؟ و با چه كسى سخن مىگويى ؟ جوان گفت : اگر همت تو و نماز تو اين باشد كه بدانى در محضر چه كسى هستى و با كى حرف مىزنى ، و تعهدى در فهم و درك نماز نداشته باشى آنچه نمازى است . فضيل با شنيدن اين حرف به سختى گريست « 1 » .
[ 409 ] عبيد اللّه بن محمّد بن محمّد زاهد بلخى
ابو القاسم عبيد اللّه بن محمّد بن محمّد بن حامد زاهد بلخى ، دانشمند بلخى ، ساكن نيشابور بوده و ازهمينروى ابو عبد اللّه حاكم نيشابورى او را در شمار محدّثان نيشابور آورده است « 2 » . دربارهء او بيش از اين اطلاعاتى در دست نيست .
[ 410 ] عبيد اللّه بن محمّد هارون فريابى
ابو الحسن عبيد اللّه بن محمّد بن هارون فريابى مقدسى ، از محدّثان عصر خود به شمار مىرفت . وى بيشتر رواياتش را از طريق سفيان بن عيينه نقل كرده است . احمد بن سيّار از
هامش
( 1 ) - القند فى ذكر علماء سمرقند ، ص 460 .
( 2 ) - تاريخ نيشابور ، ص 93 .