[ 395 ] عبد الواحد بن محمّد جوزجانى
ابو عبيد عبد الواحد جوزجانى ، در جوزجان پا به عرصه وجود نهاد و در آن محل نشو و نما كرد . وى بسيارى از علوم را در زادگاهش در محضر استادان فن فراگرفت و از آنجا كه علاقهاى مفرط به تحصيل حكمت داشت براى به دست آوردن اين گنج گرانبها ، زادگاه خود را ترك گفت و به شهرهاى مختلف كوچ كرد تا به استادان صاحبنام بپيوندد و بتواند به خواستههايش دست يابد . او سرانجام در سال 403 ه . در شهرستان دهستان گرگان به خدمت شيخ الرئيس ابو على سينا رسيد و به بزرگترين سعادت خود دست يافت ؛ وى از چشمهء زلال حكمت شيخ بهره جست و تا آخر عمر مصاحب شيخ الرئيس بود و از شيخ جدا نشد . زمانى كه آن حكيم در همدان و اصفهان متصدى امور مملكت و وزارت بود ، ابو عبيد جوزجانى به تنظيم و جمعآورى تأليفات و تصنيفات استادش پرداخت . علاء الدوله امور رصدخانهاى را به شيخ الرئيس واگذار كرد و شيخ بنا به اطمينان و وثوقى كه به جوزجانى داشت اين كار را بر عهدهء او گذاشت « 1 » .
به نقل مؤلف مطرح الانظار فى التراجم الاطباء الاعصار ، ابو عبيد جوزجانى ، شرح حال و چگونگى زندگى شيخ را به رشتهء تحرير درآورده است . وى سرانجام به سال 438 ه . در همدان دعوت حق را اجابت كرد و اين جهان فانى را براى هميشه بدرود گفت . « 2 »
صاحب اعيان الشيعه مىگويد : ابو عبيد عبد الواحد جوزجانى ، شاگرد ابو على سينا و از علماى بزرگ شيعه در قرن پنجم هجرى از خطهء پرافتخار جوزجان بوده و در همدان به سال 438 ه . وفات يافته است « 3 » .
جوزجانى بعد از رحلت شيخ ابو على سينا نتوانست جاى خالى استاد را تحمّل كند ، به زادگاهش جوزجان مراجعت كرد و پس از ده سال در شهر جوزجان جهان فانى را
هامش
( 1 ) - طبقات اعلام الشيعه در قرن 5 ، ص 11 ، 110 .
( 2 ) - نامه دانشوران ناصرى ، ج 5 ، ص 293 ؛ معجم المؤلفين ، ج 6 ، ص 207 .
( 3 ) - اعيان الشيعه ، ج 6 ، ص 70 - 76 .