6 . داندامايف گويد كه در متون عيلامى « نوپيشتش » بر نقش رستم ( 5 كيلومترى شمال تختجمشيد ) اطلاق گرديده ، كه همان « نپيشته »
( nipis ? ta )
فارسى باستان باشد ؛ استادان گرشويچ و هينتس كه آن ( نوپيشتش ) را با نقش رستم يكى دانستهاند ، هر دو براساس اشارهء ابن بلخى ( - فارسنامه ، ص ) باشد كه آنجا را « كوه نبشت » نزديك استخر ياد كرده ، چه برحسب متون ميخى هم « پرديس » هاى پادشاهى نزديك « نوپيشتش » بوده ؛ و كتيبهنگارىهاى داريوش بر خرسنگهاى آنجا از 497 تا 490 ق . م .
طول كشيده است « 8 » .
7 . « دز نبشت » استخر - كه اسكندر كتابهاى آنجا را سوزاند - استاد هنينگ آن را همان « كعبهء زردشت » دانسته است « 9 » .
* بخش دوم : نبشته و كتابت
الف . متون مذهبى ( - اوستا ) .
1 . بيرونى گويد كه در عهد اشكانيان احوال ايرانيان پريشيده بود ، چه نمىتوانستند به نگاهداشت تواريخ خود بپردازند ، ازآنرو كه اسكندر و جانشينان وى آثار و اسناد ايشان را سوزانده بودند ، تمام منابع علوم و فنون بديعهء ايشان را من باب تنافس و رشكبرى از ميان بردند و سوختند ، حتى بر كتاب دين آنان هم ابقاء نكردند ؛ ساختمانهاى شگفتانگيز را ويران ساختند ، مانند آنچه اكنون بقاياى آن در كوه استخر معروف به مسجد سليمان است ، كه گويند آثار حريق هنوز هم در برخى از جاهاى آن پيداست « 10 » .
2 . هرميپوس ازميرى نحوى گزارش كرده است كه « بيست بار يكصد هزار بيت » - يعنى دو ميليون بيت از تعاليم زردشت به يونانى ترجمه شده بود . پژوهشگرى به مانند
هامش
( 8 ) .A Political History of Achaemenid Empire , Leiden , 1989 , p . 179 .( 9 ) . ارداويرافنامه ( طبع ژينيو ) ، ترجمهء ژالهء آموزگار ، ص 40 .
( 10 ) . الآثار الباقية ، ص 129 .