تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 398

مساهمون:

ص٣٩٨
اندوهناك باشند حق دارند زيرا ما امروز با مشكلات سختى روبرو شده‌ايم و حتى در تصور و انديشه ما نمىگنجيد . ولى دولت هم جز رويه‌اى كه پيشهء خود ساخته بود چاره نداشت و در اين موقع بحرانى و دشوار جز اين راهى به نظر نمىرسيد . راست است كه با دولت آلمان و ايتاليا جز يك روابط عادى و اقتصادى روابط ديگرى نداشته‌ايم ولى ميل داشتيم به اين روابط حسنه ، خللى وارد نيايد و اصل بىطرفى كامل هم كه مرام و آرزوى عمومى ملت ايران مىباشد همين اقتضا را داشت كه ما با تمام دول و ملل جهان داراى روابط دوستانه و حسنه باشيم . متأسفانه دولت ، امروز ناگزير شده است كه سفارتخانه‌هاى آلمان و ايتاليا و رومانى و مجارستان را در ايران برچيند ولى سفارتخانه‌هاى ما در اين كشورها مانند پيش داير و روابط سياسى ما هم با آنها برقرار خواهد ماند . در هر صورت بايد اين حقيقت را بگويم كه انتظار مردم ايران از دولتهاى اتحاد جماهير شوروى و انگلستان در عالم همسايگى و دوستى خيلى بيش از اين‌ها بود و ما عقايد خود را در شماره‌هاى آينده تشريح خواهيم كرد . » انتشار مقالهء مزبور توفانى ايجاد كرد . اين مقاله خشم زايدالوصف ريدرز بولارد وزير مختار انگليس را برانگيخت و شديدا به سهيلى وزير امور خارجه پروتست داد . سفير شوروى نيز با او همداستان شد و تصميم گرفتند از ادامهء مذاكرات خوددارى نمايند . چون فرداى آن روز جلسهء هيئت دولت در حضور رضا شاه تشكيل مىشد ، قرار بر اين گرديد كه موضوع در هيئت وزيران مطرح و نظر شاه سؤال شود . پس از تشكيل جلسهء هيئت وزيران در حضور رضا شاه ، سهيلى اعتراض شديد سفير انگليس را مطرح و تقاضاى چاره‌انديشى مىكند . در اين جلسه كه وليعهد ( محمد رضا پهلوى ) هم شركت داشته است ، رضا شاه دستور مىدهد وليعهد روزنامه را به جلسه بياورد . وليعهد پس از چند لحظه روزنامه را در جلسه مىآورد و شاه مىگويد : « بخوانيد . » وليعهد شروع به خواندن سرمقاله مىكند . وقتى تمام مىشود ، شاه مىگويد : « حالا كه ما مشغول مذاكره هستيم قدرى تند است . روزنامهء اطلاعات توقيف شود و دكتر صديق رئيس انتشارات هم بر كنار گردد . » مداخلهء محمد على فروغى از بركنارى دكتر صديق جلوگيرى كرد ؛ ولى روزنامهء اطلاعات تا استعفاى رضا شاه توقيف بود . دكتر صديق ماجراى سرمقالهء اطلاعات را در جلد سوم كتاب يادگار عمر چنين نوشته است : « وقتى نطق وزير امور خارجه در راديو و جرايد انتشار يافت در مردم توليد حيرت كرد . زيرا از يك‌سو با بىطرفى ايران موافقت و ازسوىديگر تقاضا كرده بودند كه اتباع دول محور تسليم نيروهاى روس و انگليس شوند و سفارتخانه‌هاى آنها در تهران برچيده شوند . تحويل اتباع ممالكى كه با ايران روابط اقتصادى
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 398 | حسن مرسلوند