تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 252

مساهمون:

ص٢٥٢
كابينهء سيد ضياء از سه جهت زير فشار بود : اول از طرف شاه ؛ گستاخى و جسارت سيّد ضياء الدّين ، شاه را به وحشت انداخته و مترصد فرصتى بود تا موجبات سقوط كابينه را فراهم آورد . دوم از طرف مردم و رجال ملى ؛ مردم اعمال فشار كابينهء كودتا را نپذيرفتند و زير بار آن نرفتند ؛ كابينهء سيّد ضياء به زودى در بين مردم به كابينهء سياه مشهور شد و رجال ملى نيز حاضر نشدند اين كابينه را به رسميت بشناسند . به طورى كه مرحوم دكتر محمد مصدق كه آن زمان والى فارس بود ، حاضر نشد كابينه را به رسميت بشناسد و با آن همكارى كند . سومين عامل فشار شخص رضا خان بود ؛ او سيد را رقيب خطرناكى براى خود مىدانست و در اين مورد با شاه هم‌عقيده بود كه هرطورى شده بايستى كابينهء سيّد را ساقط كرد . مجموع اين عوامل دست به دست هم داد و بالاخره كابينهء سيد پس از حدود يك‌صد روز زمامدارى ، ساقط شد . عمر كابينهء سيّد هرچند بسيار كوتاه بود ولى در اين مدت كوتاه اصلاحات پيش‌پاافتاده‌اى انجام داد از قبيل اصلاح بلديهء تهران و ساير شهرها ، سيم‌كشى و برق‌رسانى به خيابان لاله‌زار و علاء الدوله ( فردوسى ) و اسلامبول ، ساختن ساختمان بلديهء سابق ، تسطيح خيابان چراغ برق و وادار كردن مغازه‌دارها به انتخاب اسم فارسى به جاى اسامى خارجى براى مغازه‌هاى خود و تعطيلى اجبارى جمعه‌ها ، وضع عوارض بر بارهاى ورودى شهر و تنظيم نظامنامهء بلديه . يكى از اصلاحاتى كه سيد انجام داد و باعث رنجش شديد شاه شد ، تعديل بودجهء مملكتى بود ؛ مثلا حقوق شهريّه بگيرها تا آن وقت بالغ بر چهل و سه‌هزار تومان در ماه بود و سيد آن را به بيست هزار و ششصد تومان تنزل داد . همچنين حقوق ماهيانهء دربار ، مصوّبهء مجلس سوم ، سى هزار تومان بود و ناصر الملك در غياب مجلس آن را چهل هزار تومان كرده بود ، سيد ده هزار تومان اضافى را كسر كرد و شاه بدش آمد و اصرار كرد كه همان مبلغ چهل هزار تومان را دريافت دارد ؛ سيّد حاضر شد اما در عوض حقوق شاهزادگان را به بودجهء دربار احاله داد . از اين عمل انقلابى ، هم شاه بسيار رنجيد ، هم شاهزادگان و هم درباريان .
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 252 | حسن مرسلوند