روزى چهارده ساعت ، حالا از كار افتاده است . اولاد هم ندارم آنچه را كه من مىگويم مبتنى بر هيچ غرضى نمىتواند باشد . من فقط و فقط براى سعادت و ترقى و بزرگى مملكت ايران اين پيشنهادها را مىكنم ، ازاينجهت هيچ نوع نظر شخصى ندارم ، در عمرم مكرر در مكرر چه در زمان قبل از اعليحضرت فقيد چه در زمان اعليحضرت فقيد و چه بعد از آن تكليف سفارتها و وزارتها شده است و من همه را رد كردهام .
ازاينجهت گمان نمىكنم كه ملّت ايران در اين عرايض من تصور غرضى بكنند و اميدوارم كه در پيشگاه خدا و ملّت هميشه روسفيد بوده باشم و غير از آنچه كه مىبينم و مىدانم چيزى بر خلاف آن نگفته باشم .
دوباره تكرار مىكنم كه مملكت ما محتاج به اجنبى نيست ، محتاج به كمك نيست ، اراضى ما وسيع است .
آبهاى ما فراوان است . معادن ما غنى است . هوش و ذكاوت ايرانى از هيچ ملّتى كمتر نيست . ازاينجهت براى ما فرق نمىكند كه آيزنهاور به ما كمك بكند يا نكند .
ب - متن اعلاميهء صادره از طرف علّامه دهخدا در پشتيبانى از دولت دكتر محمّد مصدق به نقل از روزنامهء باختر امروز شماره 1136 ، به تاريخ سهشنبه 9 تير 1332 :
چند كلمه با مخالفين دولت در اين موقع كه وطن عزيز ما لحظات بحرانى عظيمى را طى مىكند ، وظيفهء هر فرد است كه آنچه را به خير و صلاح مملكت مىداند بيان كند و هموطنان خود را به جريانات روز و سياستهاى مخرب اجانب متوجه سازد . و به همين علت نگارنده اين سطور كه عمرى از نزديك ناظر جريانهاى وقت بوده و هميشه هدفى در دورهء زندگانى طولانى خود جز استقلال و آزادى مملكت و ترقى و تعالى ملت نداشته چنين احساس كرد كه در اين موقع خطير بايد از اظهارنظر خوددارى نكند ، مبادا در آينده پيش وجدان خود شرمسار شود .
هموطنان عزيز بايد به خاطر بياورند كه نهضت مشروطه خواهى ايران اساسا نهضت ضد استعمارى بود و هدفى جز استقلال مملكت نداشت . شاهد اين دعوى مقالات سيد جمال الدّين مرحوم در عروة الوثقى و روزنامهء قانون و ثريا و پرورش و حبل المتين كلكته و كتاب ابراهيم بيك و امثال آن است . توضيح آنكه مردم وطنپرست مملكت چون مىديدند كه اجانب دارند بر تمام شئون ملك مسلط مىشوند و با تحصيل امتيازات دايم خرده خرده استقلال اقتصادى و سياسى ما را از ميان مىبرند و براى وصول به مقاصد سوء خود با كمال سهولت بر يكتن از مردم ايران كه شاه ناميده مىشد به علت ضعف نفس او يا به وسيلهء تهديد يا تطميع او مسلط شدهاند درصدد برآمدند كه وضع را تغيير دهند و در مقابل اجانب مردم را بيدار و مجهز كنند و به عبارت ديگر رژيم مشروطه را در ايران مستقر نمايند .
در رژيم مشروطه چون حكومت به دست ملت مىافتاد و اختيارات شاه محدود مىشد ، اجانب ديگر نمىتوانستند به وسيلهء تهديد يا تطميع يا ضعف نفس او بر وى مسلط شوند و هر روز لطمهاى نو به استقلال دينى ، اقتصادى و سياسى ما بزنند .
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 434
مساهمون: حسن مرسلوند
ص٤٣٤