مطلعين خيرخواه مساعى اينجانب را مسبوق هستند . بالفرض هم مستور باشد دانشمندان عالم گواهاند كه مطابق وظايف قانونى خود عمل كرده و آنچه در قوهء بشرى بوده ، سعى در اصلاح كردهام و اگر مؤثر و مفيد واقع نشد ، حرجى بر بنده نيست . ثانيا زبان خداحافظم دعا و ثنا خواهد بود كه انشاءالله تعالى خداوند اين نفاق و اختلاف و ضديت و معارضه و مجادله را تبديل به وفاق و مشاركت و مجاهدت در مصالح مملكت نمايد و به اين بنده در هر حال توفيق خدمت عطا فرمايد . اگرچه لازم نبود به اين تفصيل هم زحمت دهم و حقا بايد اين سؤالات از هيئت دولت بشود ، چنان كه موافق پيغام شفاهى خودتان سواد مرقومه را به هيئت دولت وزرا فرستادم كه در صلاح و اصلاح امور مشورت و مشاركت نمايند تنقيدات عامه هم كه مرقوم فرمودهايد هرچه باشد موافق صريح قانون راجع به هيئت دولت است . چون از زمان نيابت سلطنت بنده در مرقومه مزبوره ذكرى شده بود ، ازاينجهت اين شرح را زحمت دادم . بااينكه مسلم و مبرهن است كه قانونا به اينجانب هيچ حرجى نيست معذلك اگر معلوم شود تغيير نيابت سلطنت ، مدخليتى در اصلاح امور خواهد داشت ، چنانچه مكرر گفتهام باشد با رضا حاضرم و موافقت و مشاركت خواهم نمود . ديگر چه در اين باب و چه براى اخذ طرق اصلاح به جمعيت و جنجالى كه اشاره بدان فرمودهايد ، حاجتى نخواهد بود . چه ، خداى نكرده بدبختى بر بدبختيهاى ديگر افزوده شود . در خاتمه اين نكته را هم لازم مىدانم اظهار كنم كه اگر تصور شود اينجانب زمام رتق و فتق امور را بدست خود بگيرم اين مسأله مخالف با مشروطه و موجب نقض عهد و قسم اينجانب است كه بههيچوجه ممكن نيست . انتخاب اينجانب موافق قانون بوده و اگر خداى نخواسته قانون اساسى را اينطور كنار بگذاريم ، حق توقف در اين مقام هم نخواهيم داشت و از همه بيشتر خود حضرتعالى كه بانى مشروطه بوديد ، بايد در رعايت اين معنى جدا موافقت فرماييد . البتّه با توجه كاملى كه به احوال مملكت داشتهايد اميدوارى كلى حاصل است كه به مشاوره و مشاركت وزراء عظام با حضرتعالى و مساعدت حضرتعالى و ساير با ايشان موجبات اصلاح امور فراهم شود . يقين است در مقابل همت حضرتعالى و ساير ذوات محترم كه بانى و مؤسس مشروطه و قانون بوده ، حالا هم به حمد اللّه به سلامت و سعادت شرف حضور دارند ، اصلاح آتيه به هر ترتيبى كه مطبوع باشد ، اشكالى ندارد و نخواهد داشت .
شرح
( 21 ) - اعضاى كابينهء محمّد ولى خان در اين دورهء زمامدارى او عبارتند از :
رئيس الوزراء : سپهسالار اعظم ( محمّد ولى خان ) .
وزير داخله : سپهسالار اعظم ( فتح اللّه خان اكبر ) .
وزير خارجه : صارم الدوله .
وزير جنگ : سردار كبير .
وزير ماليه : يمين الملك .
وزير عدليه : علاء الملك .