تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 369

مساهمون:

ص٣٦٩
وقتى كه اين اظهارات مرا گوش مىداد يك حالت عصبانى پيدا كرد و برخاست كيفش را برداشت و با تغير از اطاق و وزارت كشور خارج شدند . من و معاون هم از اطاق بيرون آمديم ، چند دقيقه طول نكشيد كه به‌وسيله تلفن نخست‌وزيرى احضار شدم . به هيئت وزراء رفته موقعى كه من وارد مىشدم وزير كشور بيرون مىآمد ، آقاى سهيلى مىخنديد و گفتند اين سيد ديوانه را سر من انداختيد ، آمده بود كه استعفا بدهد به علت اينكه شما به او فحش داده بوديد و مىگفت از يك طرف به من دستور مىدهيد از اعظام استعفا بگيرم ، از طرف ديگر در ملاقات با شما در اين موضوع مذاكره نمىكنيد . آقاى سهيلى ضمنا اظهار كردند درست است فرماندار قزوين تلگراف رمز كرده بود و كانديد روس‌ها هم در قزوين « كام‌بخش » است و با انگليس‌ها كنار آمده‌اند كه فطن السلطنه مجد كانديد انگليس‌ها و كام‌بخش كانديد روس‌ها از قزوين انتخاب شوند ، حالا من با سفارت روس مذاكره كرده‌ام هنوز نتوانسته‌ام آنها را متقاعد نمايم كه كام‌بخش را در جاى ديگر انتخاب مىنمايم قبول نكردند و اظهارشان اين است كه اعظام الوزاره طرفدار جدى سياست آلمان‌ها در ايران است به‌طورىكه پسرش دكتر قدس عضو فعاله ستون پنجم آلمان‌ها در ايران است كه فعلا فرارى است و اگر پسرش را تسليم نمايد ممكن است با انتخاب ايشان موافقت شود . پس از مذاكرات با سهيلى در پايان گفتند : فعلا شما از فعاليت و رفتن به قزوين خوددارى نمائيد ، مخصوصا رفتن به قزوين نتيجه‌اى ندارد ممكن است براى شما پيش آمد غيرمنتظره روى دهد ، و اگر مىتوانيد و دست‌رسى داريد پسر را به من تحويل دهيد يا به سفارت انگليس معرفى نمائيد ، چون انگليس‌ها از پيش‌آمد فرار ايشان فوق‌العاده عصبانى هستند ، از اينكه پس از دستگيرى با قولى كه داده بود فرار مىنمايد توهين بزرگى به سياست آنها وارد آمده حالا هم اگر ايشان تحويل داده شود ، اولا قول مىدهم براى ايشان صدمه‌اى نخواهد بود ، ثانيا صددرصد انتخاب شما از يكى از ولايات جنوب عملى و انجام خواهد گرديد ، چنانچه احمد شريعت‌زاده مشاور را تحويل و خود را كانديد مازندران و انتخاب خواهد شد ، ضمنا اظهار داشتند كه من با هر دو سفارت مشغول مذاكره هستم تا شايد متقاعدشان نموده از محل ديگر انتخاب شويد » .
شرح
( 45 ) - متن نامهء محمد عليشاه به مختار الدوله : « مختار الدوله سه روز قبل به اعلم الدوله امر فرموديم و پيغام فرستاديم وضع مزاجى و حالت بحرانى مرحوم پدر بزرگوارمان را تصديق كند كه بواسطهء مرض سخت از مفاد مكتوب اخير پايان عمر استحضار حاصل نمىفرمودند به كامران ميرزا دستورات لازم دادم كه نوشته را بگيرد هنوز جواب نداده و خودش هم شرفياب نشده است فورا او را ملاقات كن با تشويق و تهديد هرطورى صلاح مىدانى نوشته را بگير كه خيلى مورد حاجت است گويا تحت تأثير معاندين بىحيا واقع شده مىخواهد نمك‌به‌حرامى كند مراقب باش و او را وادار كن امرى كه فرموديم اجرا نمايد » . ( 46 ) - متن نامهء محمد عليشاه به شاهزاده شعاع السلطنه : « شاهزاده شعاع السلطنه » . فرمايشى كه بشما فرموديم نتيجه آن معلوم نگرديده و اعلم الدوله گويا نمك‌به‌حرامى مىكند مجددا از قول ما به او اطلاع بدهيد كه چنانچه همان‌طورىكه فرموده‌ايم كاغذ را ننويسد شديدا تنبيه خواهد شد ، خود شما هم آدم پشت گوش فراخى هستيد فرموديم دو ساعت جواب بياوريد دو ساعت دو روز شده چون موضوع فوريت